فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از آنجاکه نگهداری اسپرم قوچ در شرایط سرد از راندمان کافی برخوردار نیست، لذا هدف از این پژوهش، بررسی اثر نانو‌ذرات لسیتین سویا در رقیق‌کننده اسپرم قوچ در شرایط سرد بود. بر این اساس، از سه رأس قوچ بالغ لری بختیاری با استفاده از واژن مصنوعی، دوبار در هر هفته اسپرم‌گیری شد. بعد از ارزیابی اولیه، نمونه‌های منی با هم مخلوط شده و به هفت قسمت مساوی تقسیم شدند و با تیمارهای مختلف، رقیق شدند. تیمارها شامل رقیق‌کننده حاوی سطوح مختلف نانو-ذرات لسیتین سویا (نیم، یک، یک‌و‌نیم، دو، دو‌و‌نیم و سه درصد (وزن/حجم) و زرده تخم‌مرغ بودند. سپس نمونه‌ها در یخچال نگهداری شدند و در زمان‌های سه، شش، 24، 48 و 72 ساعت، از لحاظ درصد جنبایی کل و پیش‌رونده، زنده‌مانی اسپرم، فعال بودن غشای اسپرم، ریخت‌شناسی و نرخ قطعه قطعه شدن DNA ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که رقیق‌کننده حاوی 5/1% نانو‌ذرات لسیتین، پس از 72 ساعت نگهداری در دمای سرد، دارای بیشترین درصد اسپرم با جنبایی کل و پیش‌رونده بود. درصد زنده‌مانی اسپرم در رقیق‌کننده حاوی سه درصد لسیتین سویا نسبت به سایر تیمارها، کمترین مقدار را داشت (05/0>P). رقیق‌کننده‌ها از لحاظ درصد اسپرم با غشای فعال و ریخت‌شناسی تفاوت معنی‌داری با هم نداشتند. نرخ قطعه قطعه شدن DNA در تیمارهای نیم و سه درصد نانو‌ذرات لسیتین نسبت به سایر تیمارها، به طور معنی‌داری بیشتر بود. در کل، رقیق‌کننده دارای 5/1% نانو‌ذرات لسیتین سویا در قوچ لری بختیاری، می‌تواند جایگزین مناسبی برای زرده تخم‌مرغ در حفظ کیفیت اسپرم در شرایط سرد باشد.