مسئولیت بین‌المللی امریکا در قبال ترور شهید قاسم سلیمانی و ظرفیت های حقوقی پیگیری قضایی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل عمومی، دانشکدۀ علوم انسانی‌، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 استادیار حقوق بین الملل ، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 نویسندۀ مسئول: استادیار حقوق بین‌الملل‌، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

doi
چکیده

سردار قاسم سلیمانی در حملۀ پهباد امریکایی به فرودگاه بغداد در بامداد جمعۀ ۱۳ دی ۱۳۹۸ ترور شد. در این حمله ابومهدی المهندس از فرماندهان گروه شبه‌نظامی عراقی حشدالشعبی به‌همراه ۱۰­ تن دیگر به شهادت رسیدند. وزارت دفاع امریکا اعلام کرد که دستور این حملۀ هوایی را دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهوری و فرماندۀ کل قوای این کشور صادر کرده ‌است. این موضوع به­دلیل پیامدهای مختلف داخلی و جهانی از لحاظ موازین بین‌المللی قابل تحلیل­و­بررسی است. در این مقاله نویسنده با انجام مصاحبه با اساتید مطرح حقوق بین‌الملل ایران، سعی در تبیین این مسئله داشته است که اولاً: امریکا مطابق پیش‌نویس مسئولیت بین‌المللی دولت­ها مصوب 2001 کمیسیون حقوق بین‌الملل، دارای مسئولیت بین‌المللی است یا خیر. ثانیاً: اینکه ج.ا.ایران از چه طرقی می‌تواند به احقاق­ حق و اقامۀ دعوی حقوقی بپردازد. فرضیۀ پژوهش نشان می‌دهد که عناصر فعل متخلفانۀ امریکا وفق مادۀ 2 پیش‌نویس مزبور قابل احراز و مسئولیت بین‌المللی متوجه این کشور است و ج.ا.ایران می‌تواند جهت اقامۀ دعوی به برخی مراجع بین‌المللی و داخلی مراجعه نماید و در مواردی که حصول نتیجه از طریق مراجع ذی­صلاح مقدور نباشد، می‌توان با توسل به دکترین خودیاری، احقاق حق نماید.