بررسی غلظت سرمی کورتیزول و تأثیر سن، جنس و فصل بر روی آن در شتر یک کوهانه (Camelus dromedarius)

نویسندگان

1 گروه مدیریت بهداشت دام، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز ،شیراز، ایران

2 مرکز تحقیقات بیماری‌های مشترک انسان و حیوان، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد،‌ یزد، ‌ایران

3 گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

4 گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ‌ایران

doi
10.22092/vj.2017.113213
چکیده

در این مطالعه تأثیرات فصل، جنس و سن بر روی غلظت سرمی کورتیزول و هم‌بستگی آن با سن دام‌ها در 180 شتر تک ‌کوهانه‌ی سالم (شامل 146 شتر نر و 34 شتر ماده) بررسی گردید. غلظت سرمی کورتیزول تفاوت معنی‌داری بین دو جنس نر و ماده نداشت و نیز هم‌بستگی معنی‌داری با سن دام‌ها نداشت. بین دو فصل تابستان و زمستان تفاوت نسبتاً معنی‌داری از نظر غلظت سرمی کورتیزول مشاهده گردید (06/0=p). در شترهای نر هم‌بستگی نسبتاً معنی‌داری بین سن با غلظت سرمی کورتیزول وجود داشت (08/0=p ،146/0-=r). هم‌چنین غلظت سرمی کورتیزول تفاوت معنی‌داری بین گروه‌های سنی مختلف شتر نداشت. در گروه سنی کمتر از پنج سال، غلظت کورتیزول سرم تفاوت معنی‌داری بین دو فصل تابستان و زمستان داشت (044/0>p). مطالعه‌ی حاضر نشان داد که فصل، جنس و سن می‌تواند بر تغییرات کورتیزول سرم در شتر تک‌کوهانه اثر داشته باشد و ممکن است علت نتایج متناقض گزارش شده در مطالعات قبلی درباره‌ی کورتیزول سرم در این‌ گونه باشد و باید در مطالعات بعدی در این ‌گونه مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها