بررسی انتقادی رویکرد اختلالی و بیماری انگارانه به تجربه دینی
نویسندگان
1 استاد گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. قم. ایران.
doi
10.22034/qabasat.2026.734923چکیده
تجربه دینی و عرفانی از جلوه های معنوی، متعالی و شورانگیز زندگی بشر و طریقی برای اتصال به عوالم برین است که عمری به درازاى زیست بشر بر این کره خاکی دارد. این پدیده فراه مآورنده ظرفیتی مناسب برای اثبات برخی حقایق عالم غیب و گسترش ادبیات علمی ناظر به حوزه الهیات است. در این مصاف فکری جریان های طبیعت گرا با استناد به برخی داده های علمی به ناواقع نمایی تجربه های دینی فتوا داده و چالش هایی را در این زمینه رقم زدهاند. از جمله چالش های برآمده در این زمینه نگره اختلالی و بیماری انگارانه به تجربه دینی است. بنیان عقلانی باورها و حقایق دینی ایجاب کننده بررسی اینگونه نگره ها و ارزیابی آنها با رعایت شرایط و ضوابط دقیق منطقی است. بدین روی مقاله حاضر بر آن است تا رویکرد یاد شده و میزان اعتبار آن را در اعتبارزدایی از تجربه های دینی به بحث بنشیند. روش تحقیق به لحاظ گردآوری کتابخانه ای و در مقام داوری عقلی-تحلیلی خواهد بود. ماحصل تحقیق این است که رویکرد اختلالی و بیماری انگارانه به تجربه دینی موضعی علمی نبوده، از جهات مختلفی آسیب مند و گرفتار انواع مغالطات است. درنتیجه موضع یاد شده دردفاع و پشتیبانی از ناواقع گرایی تجربه های دینی ناتوان و ناکام است.