بررسی انتقادی رویکرد اختلالی و بیماری ­انگارانه به تجربه دینی

نویسندگان

1 استاد گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. قم. ایران.

doi
10.22034/qabasat.2026.734923
چکیده

تجربه­ دینی و عرفانی از جلوه ­های معنوی، متعالی و شورانگیز زندگی بشر و طریقی برای اتصال به عوالم برین است که عمری به درازاى زیست بشر بر این کره خاکی دارد. این پدیده فراه م­آورنده ظرفیتی مناسب برای اثبات برخی حقایق عالم غیب و گسترش ادبیات علمی ناظر به حوزه الهیات است. در این مصاف فکری جریان های طبیعت­ گرا با استناد به برخی داده­ های علمی به ناواقع­ نمایی تجربه­ های دینی فتوا داده و چالش هایی را در این زمینه رقم زده­اند. از جمله چالش های برآمده در این زمینه نگره اختلالی و بیماری­ انگارانه به تجربه دینی است. بنیان عقلانی باورها و حقایق دینی ایجاب کننده بررسی اینگونه نگره ­ها و ارزیابی آنها با رعایت شرایط و ضوابط دقیق منطقی است. بدین ­روی مقاله حاضر بر آن است تا رویکرد یاد شده و میزان اعتبار آن را در اعتبارزدایی از تجربه ­های دینی به بحث بنشیند. روش تحقیق به لحاظ گردآوری کتابخانه­ ای و در مقام داوری عقلی-تحلیلی خواهد بود. ماحصل تحقیق این است که رویکرد اختلالی و بیماری­ انگارانه به تجربه ­دینی موضعی علمی نبوده، از جهات مختلفی آسیب مند و گرفتار انواع مغالطات است. درنتیجه موضع یاد شده دردفاع و پشتیبانی از ناواقع ­گرایی تجربه ­های ­دینی ناتوان و ناکام است.