بررسی علل تلاش عربستان برای امنیتی سازی فعالیت صلح آمیز هسته ای ایران
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مطالعات منطقهای گرایش غرب آسیا، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
مسئلۀ هستهای ایران یکی از موضوعات اصلی در تشدید تنش در روابط عربستان و ایران و آشکارشدن دشمنیهای این کشور علیه جمهوری اسلامی ایران میباشد. شاید بتوان گفت عربستان هیچگاه تا این اندازه بهصورت آشکار در مجامع بینالمللی علیه جمهوری اسلامی ایران موضع دشمنیاش را اتخاذ نکرده بود. پس از حملۀ نظامی امریکا به عراق در سال 2003 که موضوع هستهای جمهوری اسلامی ایران در صدر اخبار رسانهها و محافل سیاسی و بینالمللی قرار گرفت، عربستان بهصورت مستقل و در چهارچوب شورای همکاری خلیج فارس از فعالیت صلحآمیز هستهای ایران (به اصطلاح خودشان برنامۀ اتمی) بهشدت ابراز نارضایتی کرد. این کشور اقدامات ایران در این زمینه را نوعی «ماجراجویی» تلقی کرده و حتی دخالت امریکا را برای مقابله با آنکه در نگاه آنها موازنۀ قدرت منطقهای را بر هم زده، خواستار شد. عربستان حتی پس از ناکامی در ممانعت از شکلگیری توافق، لحظهای در ناکارآمد نشان دادن آن درنگ نکرد. عادل الجبیر وزیر امور خارجۀ سابق این کشور در مخالفت با آن میگوید: «این توافق برای تغییر رفتار ایران کافی نیست». پرسش اصلی این است که چرا عربستان به این شدت با توافق برجام و فعالیت صلحآمیز هستهای ایران مخالفت میکند؟ به نظر نویسندگان هرچند جمهوری اسلامی ایران در راهبردهای امنیتی خود عربستان را بهعنوان دشمن تلقی نمیکند و بهدنبال امنیتیکردن رابطۀ خود با آن کشور نیست، ولی نخبگان عربستان در حال حاضر به جمهوری اسلامی ایران بهعنوان «دشمن» نگاه میکنند. ازاینرو، به هرگونه تحرک از جانب این کشور واکنش نشان میدهند. فعالیت صلحآمیز هستهای یکی از اقدامات جمهوری اسلامی ایران است که نخبگان عربستان آن را بهعنوان «تهدیدی وجودی» برای خود تلقی کرده و اقدام به «امنیتیسازی» آن نمودهاند. مقالۀ حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای انجام شده است.