سیاست خارجی و امنیتی دونالد ترامپ در منطقۀ ایندوپاسیفیک و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه روابط بین‌ الملل دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه روابط بین‎ الملل، واحد بین‌ الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

3 نویسنده مسئول: دانشیار گروه روابط بین‌ الملل، دانشکده وزارت امور خارجه، تهران، ایران

4 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین‌ الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران

doi
چکیده

این مقاله با بهره­ گیری از مدل مفهومی برآمده از نظریۀ ثبات هژمونیک در صدد پاسخ­گویی به این پرسش است که راهبرد امریکا در دوران دونالد ترامپ در منطقۀ ایندوپاسیفیک چگونه بر امنیت ملی ایران تأثیر می‌گذارد. هدف امریکا از حضور در منطقۀ ایندوپاسیفیک گسترش قدرت خود و تداوم هژمونی در این منطقه است. با توجه به اینکه منطقۀ مزبور پر­چالش­ترین منطقه برای تداوم هژمونی این قدرت به‌شمار می­رود، لذا امریکا در صدد بالا­بردن وزنۀ هند در منطقۀ ایندوپاسیفیک و تلاش برای مهار چین به ­منظور تداوم هژمونی خود در این منطقه است؛ زیرا بر این باور است که چین تهدیدی نزدیک و هند تهدیدی دوردست به‌شمار می­رود. لذا با این ذهنیت که هند به­عنوان قدرت متوسط در آینده ظرفیت به­ چالش­ کشیدن منافع امریکا در منطقۀ مزبور را ندارد در صدد کنترل چین از طریق تقویت هند برآمده است، موضوعی که به­صورت مستقیم و غیر­مستقیم امنیت جمهوری اسلامی ایران را تحت­ تأثیر قرار می­دهد. نویسندگان با روش توصیفی ـ تحلیلی این فرضیه را مورد آزمون قرار داده ­اند که سیاست امریکا در منطقۀ ایندوپاسیفیک موجبات افزایش تنش در همسایگی نزدیک ایران، کاهش توجه امریکا به خلیج فارس، خروج هند از وضعیت عدم تعهد و احتمال افزایش تنش در روابط ایران با دوکشور چین و پاکستان را فراهم می­ آورد؛ ولی منفعت واشنگتن در استفاده از اهرم دهلی­نو در تقابل با نفوذ چین، می­ تواند به­ صورت بالقوه گسترش روابط هند با ایران را آسان کند.