ارائه مدل بومی اجرای سیاستهای پیشگیری و کنترل آلودگی هوا در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)
نویسندگان
1 استاد دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی (نویسنده مسئول)
2 دانشیار دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی
3 دانشآموخته دکترای مدیریت، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشکده مدیریت، تهران
4 استادیار دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی
doi
10.22034/mr.2021.436چکیده
سیاستگذاری برای کنترل آلودگی هوا در کشور با تصویب قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا در سال 1374 ابعاد جدیدی به خود گرفت و از آن سال تاکنون اقدامات مختلفی در راستای اجرای سیاستهای کنترل آلودگی هوا در کشور انجام شده، اما همچنان نتایج مطلوبی حاصل نشده است. هدف از پژوهش حاضر طراحی الگوی بومی اجرای سیاستهای پیشگیری و کنترل آلودگی هوا در ایران با استفاده از روش تحقیق آمیخته است. ازاینرو ابتدا در بخش کیفی پژوهش با استفاده از ابزار بررسی اسناد و مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق، اطلاعات لازم جمعآوری و با هدف استخراج عناصر و اجزای مدل، این اطلاعات براساس روش تحلیل مضمون در سه سطح توصیفی، تفسیری و کلان کدگذاری، طبقهبندی و تجزیهوتحلیل شد. جامعه تحقیق شامل تمامی مستندات و گزارشهای رسمی (قوانین، مقررات، گزارشهای اجرا و آسیبشناسی و گزارشهای پشتیبان) و خبرگان مسلط به مباحث سیاستگذاری و نیز آلودگی هوا اعم از سیاستگذاران، مجریان و نخبگان دانشگاهی میشود. تحلیل دادههای کیفی در فرایند کدگذاری منجر به ظهور 90 شاخص، 23 مؤلفه و 7 بُعد اصلی و ارائه شبکه مضامین و در نهایت مدل بومی اجرای سیاستهای پیشگیری و کنترل آلودگی هوا (پکاه) در ایران شد. در بخش کمّی پژوهش نیز ابعاد مدل با استفاده از روش تحلیل سلسلهمراتبی و براساس نظر نخبگان متخصص امر، اولویتبندی شده و ضرایب اهمیت هر یک از آنها به این شرح استخراج شد: «سیاستگذاری، 0.27»، «برنامهریزی و بسیج منابع، 0.2»، «مدیریت و شبکه اجرا، 0.19»، «نظارت و ارزیابی، 0.13»، «ظرفیتهای بومی، 0.09»، «ذینفعان و گروههای هدف، 0.08» و «عوامل زمینهای، 0.06».