فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

علم شهروندان به مشارکت مردم با دانشمندان، پژوهشگران و سیاستگذاران به‌منظور ارائه راه‌حل برای مشکلات موجود در جامعه اشاره دارد و اجرای موفّق آن مستلزم همکاری عامه مردم در پروژه است. مشارکت گروه بزرگی از افراد با پیشینه‌های مختلف و منافع گوناگون زمینه‌ساز بروز مشکلات اخلاقی خواهد شد. هدف این مطالعه شناسایی چالش‌های اخلاقی در رویکرد مشارکتی علم شهروندان با توجه به مجریان، بازیگران و ذی‌نفعان مختلف و ارائه راهکار برای آن‌ها است. در این راستا، ابتدا با مطالعه‌ ادبیات موجود در زمینه اخلاق در علم شهروندان و جمع‌سپاری، مباحث اخلاقی که باید به آن‌ها توجه شود، شناسایی شده است. سپس با استفاده از رویکرد روش‌شناسی سیستم‌های نرم ساختاردهی مسئله را بررسی کرده‌ و تحلیل‌هایی مبتنی بر شرایط و وضعیت مسئله ارائه شده است. جامعه آماری تحقیق یازده نفر، شامل چهار خبره دانشگاهی با پیشینه مطالعاتی در زمینه پروژه‌های مشارکتی و چهار خبره با تجربه‌ اجرایی و همچنین سه حقوقدان بوده است. یافته‌های این پژوهش مبتنی بر تفسیر پژوهشگر از مصاحبه با خبرگان بوده است. طبق نتایج به‌دست‌آمده برای غلبه بر چالش‌ها نیاز به تغییراتی در نظام اخلاقی پروژه‌های مشارکتی علم شهروندان وجود دارد. این تغییرات عبارتند از: جزئی‌نگری در وضع و اجرای قوانین، تقویت زیرساخت‌ها، نظارت مستقیم و مداوم بر فرایند اجرا، فراهم‌سازی شرایط مشارکت برای همه داوطلبان، جبران خدمات متناسب با تلاش و مهارت مشارکت‌کنندگان، آموزش داوطلبان، شفاف‌سازی فرایند و تعامل با مشارکت‌کنندگان، تعیین استانداردها و اشتراک‌گذاری اطلاعات مجاز با جامعه در زمان مناسب.