دیدگاه علامه طباطبایی دربارۀ قلمرو دین در علوم.
doi
10.22034/qabasat.2025.732750چکیده
قلمرو دین در عرصه علوم از مسائل مهم و چالشانگیز در فلسفه دین است. با توجه به اهمیت این مسئله در حل مسائلی مانند اسلامیسازی علوم انسانی و رابطۀ علم و دین ضرورت دارد به دنبال پاسخی متقن به آن باشیم. علامه طباطبایی از بزرگترین اندیشمندان مسلمان معاصر در مباحث دینپژوهی است که به طور پراکنده در آثارش بهویژه تفسیر المیزان به بحث قلمرو دین پرداخته است. برخی عبارات وی ظهور در دیدگاه حداکثری دارد و برخی عبارات بر باور وی به دیدگاه اعتدالی دلالت دارد. با تمرکز بر آثار ایشان و با روش توصیفی و تحلیلی در این مقاله در صددیم نظر نهایی وی در این زمینه را دریابیم. برخی عبارات ایشان در زمینۀ کارکرد دین در تأمین سعادت همهجانبه، جامعیت قرآن، جامعیت سنت و جامعیت شریعت اسلامی حاکی از باور علامه به دیدگاه حداکثری است؛ اما نگاه جامع به منظومه فکری علامه طباطبایی و شواهدی مانند تعاریف اعتدالی که وی از دین ارائه کرده و دیدگاه وی در زمینۀ اشتمال قرآن بر تعالیم هدایتبخش و تفاسیر اعتدالی وی از ادلۀ نقلی که ظهور اولیه در دیدگاه حداکثری دارد، به این نتیجهگیری رهنمون میشود که علامه طباطبایی قائل به دیدگاه اعتدالی است.
