شناسایی ضعفهای نظام کنترلهای داخلی بانکهای ایران
نویسندگان
1 دکتری حسابداری، پژوهشگر، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22108/far.2022.133084.1870چکیده
نظام کنترلهای داخلی، زیربنا و شالوده اصلی نظام راهبری بانکها است و بهمنظور هدایت و نظارت بر فعالیتهای بانکی در راستای تحقق اهداف آن و شفافیت و پاسخگویی استقرار مییابد. باوجود اهمیت و ضرورت کارکرد اثربخش نظام کنترلهای داخلی در بانکها تا کنون پژوهشی در زمینه شناسایی نقاط ضعف آن در ایران انجام نشده است. بر همین اساس و با توجه به پیامدهایی که ضعفهای نظام کنترلهای داخلی میتواند برای نظام بانکی کشور داشته باشد، در این پژوهش سعی شده است ضعفهای نظام کنترلهای داخلی بانکهای ایران شناسایی شوند. بهمنظور دستیابی به اهداف پژوهش، در ابتدا گزارشهای حسابرسی عملیاتی بانکها بررسی شد، سپس مصاحبه با خبرگان صورت گرفت تا ضعفهای دیگر نظام کنترلهای داخلی بانکها استخراج شوند. درنهایت، نظر خبرگان راجع به ضعفها ازطریق پرسشنامه جمعآوری شد و اجماع ایشان درخصوص هر یک از ضعفها با استفاده از روش دلفی فازی بررسی شد. برای ارزیابی صحت خوشهبندی انجامشده در این پژوهش، از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. براساس نتایج حاصل از بررسی اسناد حسابرسی عملیاتی بانکها و مصاحبههای انجامشده با خبرگان، درمجموع 64 ضعف شناسایی شد. یافتهها بیانکنندۀ آن است که 60 مورد از ضعفهای شناساییشده، اجماع عمومی موافق گروه دلفی را کسب کرده است و با انجام تحلیل عاملی، صحت خوشهبندی گویهها تأیید شد. یافتههای این پژوهش میتواند به شناخت وضعیت کنونی و برنامهریزی بهمنظور مرتفعکردن ضعفهای موجود در نظام کنترلهای داخلی بانکهای ایران کمک کند.
