فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: صنوبر تبریزی به دلیل رشد سریع و دسترسی آسان، به­عنوان یکی از گزینه‌های مناسب به‌منظور تأمین مواد اولیه صنایع برای جنگل­کاری مطرح است. ازاین‌رو، این تحقیق باهدف بررسی و مقایسه ویژگی‌های فیزیکی، آناتومی و ترکیب شیمیایی چوب تنه و شاخه صنوبر تبریزی و روند تغییرات آنها در طول شاخه انجام شد.مواد و روش‌ها: بدین منظور نمونه­های چوبی از قسمت تنه و سه شاخه در طول آن تهیه شدند و مقادیر طول الیاف، قطر الیاف، ضخامت دیواره سلولی، قطر حفره سلولی، ضرایب بیومتری، قطر آوندها، دانسیته چوب، لیگنین، سلولز، مواد استخراجی در آب گرم و مواد استخراجی در الکل استن اندازه­گیری گردیدند.نتایج: نتایج نشان داد که اختلاف میان تنه و شاخه در همه ویژگی‌های اندازه­گیری شده کاملاً معنی‌دار است. الیاف تنه ازنظر طول، قطر و ضخامت دیواره دارای مقادیر بیشتری بوده و بلوغ آناتومیکی بالاتری را نشان می‌دهند، درحالی‌که شاخه باوجود الیاف کوچک‌تر، دارای نسبت درهم‌رفتگی و رانکل بالاتری بود. البته روند تغییرات ابعاد الیاف در محور طولی شاخه کاهش محسوسی نشان ­می­دهد. دانسیته شاخه به‌طور محسوسی بیشتر از تنه اندازه‌گیری شد و قطر آوندها در تنه نسبت به شاخه بزرگ‌تر بوده و روند تغییرات آن در طول شاخه نزولی است. ازنظر ترکیب شیمیایی نیز درصد سلولز، لیگنین و مواد استخراجی در چوب تنه بالاتر بود و این مقادیر در محور طولی شاخه به‌طور یکنواخت کاهش یافت.نتیجه ­گیری: یافته ­ها نشان داد که چوب تنه به دلیل بلوغ ساختاری و مقادیر بیشتر اجزای لیگنوسلولزی، ماده اولیه مناسب‌تری برای کاربردهای چوبی و کاغذی باکیفیت بالا محسوب می‌شود؛ اما چوب شاخه نیز با داشتن دانسیته بالاتر، ضرایب کاغذسازی قابل‌قبول و الیاف مناسب، می‌تواند به‌عنوان یک منبع اقتصادی و در دسترس در تولید خمیرکاغذ مورد استفاده قرار گیرد. این نتایج نقش قابل‌توجه شاخه‌ها را در افزایش بهره‌وری مواد خام و مدیریت پایدار منابع چوبی برجسته می‌سازد.