فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: هدف از این تحقیق بررسی تأثیر اصلاح گرمایی بر دوام بیولوژیکی و برخی خواص فیزیکی و مکانیکی دو گونه چوبی زبان‌گنجشک (Fraxinus Sp.) و نوئل (Picea Sp.) است. بدین منظور از دو گونه چوبی موردنظر نمونه‌های ترمووود براساس فرایند ترمو-D تهیه گردید. از قارچ عامل پوسیدگی سفید (Trametes versicolor) به‌منظور ارزیابی دوام بیولوژیکی نمونه‌های چوبی شاهد و تیمار شده با فرایند گرمایی استفاده شد. میزان لاکاز تولید شده توسط قارچ عامل پوسیدگی سفید و نیز تأثیر این قارچ بر کاهش وزن و تغییرات دانسیته نمونه‌ها پس از 16 هفته مجاورت نمونه‌ها با قارچ مورد بررسی قرار گرفت. برخی خواص مکانیکی ازجمله مقاومت به ضربه و مقاومت به فشار موازی الیاف نمونه‌ها قبل و بعد از مجاورت با قارچ عامل پوسیدگی سفید ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که تیمار گرمایی سبب افزایش دوام بیولوژیکی هر دو گونه چوبی گردید. همچنین نتایج بیانگر کاهش مقاومت به ضربه و افزایش مقاومت فشاری موازی الیاف نمونه‌ها در اثر تیمار گرمایی بودند.مواد و روش‌ها: در این بررسی نمونه‌هایی از دو گونه چوبی زبان‌گنجشک و نوئل تهیه گردید. سپس تیمار گرمایی نمونه‌های موردنظر با توجه به نوع فرایند گرمایی (ترمو-D) انجام شد. برای بررسی دوام بیولوژیکی و نیز خواص فیزیکی و مکانیکی، از چوب‌های تیمار شده و شاهد نمونه‌های آزمونی استفاده گردید. به‌منظور بررسی دوام بیولوژیک نمونه‌های چوبی نیز از قارچ عامل پوسیدگی سفید (Trametes versicolor) استفاده شد. همچنین از مالت اکستراکت آگار به‌عنوان محیط کشت قارچ استفاده شد. پس از تهیه قارچ موردنظر، اقدام به انتقال آنها روی محیط کشت در شیشه‌های kolle گردید و بعد در داخل ژرمیناتور قرار داده شدند تا سطح محیط کشت توسط قارچ پوشانده شود. سپس مجاورت نمونه‌های چوبی با قارچ موردنظر انجام شد و درنهایت شیشه‌های kolle حاوی نمونه‌های چوبی و قارچ به ژرمیناتور منتقل شدند. پس از 16 هفته کلیه نمونه‌ها از داخل ژرمیناتور خارج شده و مورد آزمون‌های فیزیکی، مکانیکی و نیز بررسی مقاومت بیولوژیکی قرار گرفتند. آزمون‌های موردنظر شامل بررسی میزان لاکاز، اندازه‌گیری کاهش وزن، دانسیته، مقاومت به ضربه و مقاومت به فشار موازی الیاف بودند. استانداردهای مورد استفاده برای آزمون‌های موردنظر شامل EN113، D143-09 ASTM و256  ASTM بودند. نتایج به‌دست‌آمده جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار گرفتند. از آزمون تجزیه واریانس ANOVA نیز برای مقایسه بین گروه‌ها استفاده شد.یافته‌ها: نتایج به‌دست‌آمده نشان دادند که فعالیت و اثرگذاری قارچ عامل پوسیدگی سفید در نمونه‌های شاهد بیشتر از نمونه‌های تیمار شده با فرایند گرمایی در هر دو گونه چوبی بوده است. ازاین‌رو، حرارت‌دهی می‌تواند سبب بهبود و افزایش مقاومت بیولوژیکی گردد. از سویی، تیمار گرمایی با فرایند ترمو-D می‌تواند سبب بروز برخی تغییرات در خواص فیزیکی و مکانیکی گردد. اصلاح حرارتی ضمن آنکه سبب کاهش دانسیته می‌گردد همچنین می‌تواند عاملی بازدارنده در کاهش دانسیته ناشی از فعالیت قارچ عامل پوسیدگی سفید نیز باشد. همچنین این تیمار سبب بهبود مقاومت فشاری موازی الیاف می‌گردد، مضاف بر اینکه اثرگذاری قارچ عامل پوسیدگی سفید بر این ویژگی در نمونه‌های تیمار شده با فرایند گرمایی کمتر از نمونه‌های شاهد گردید. ویژگی مکانیکی مقاومت به ضربه نیز در اثر تیمار گرمایی کاهش می‌یابد و میزان این کاهش در نمونه‌های تیمار شده بیشتر از نمونه‌های شاهد است.نتیجه‌گیری: براساس نتایج به‌دست‌آمده می‌توان گفت که تیمار گرمایی می‌تواند سبب بهبود مقاومت بیولوژیکی، کاهش برخی خواص فیزیکی و مکانیکی و نیز پایداری بیشتر این ویژگی‌ها در مقابل اثرگذاری قارچ عامل پوسیدگی سفید در دو گونه چوبی زبان‌گنجشک و نوئل گردد.