رویکرد امنیتی ـ ساختاری به ارتباط مسئلۀ زبان فارسی و امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر ساختار و مؤلفههای امنیتی کردن زبان فارسی در دورۀ معاصر
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
چکیده
زبان و بستر تاریخی و فرهنگی رشد آن از مبانی اساسی امنیت ملی در کشورهای با سابقۀ تاریخی میباشد. انسجام ملی و گسترش قدرت منطقهای و بینالمللی یک کشور بدون ساختار هویتی و زبانی منسجم بدون شک به شکست میانجامد. از مبانی تأثیرگذار قدرت فرهنگی هر کشور گسترش حیطۀ فرهنگی زبان آن به بیرون از مرزهای جغرافیاییاش میباشد. فرهنگ ایران با قدمتی چند هزار ساله و هویت ملی ـ تاریخیاش بر مبنای زبان فارسی، میتواند از عناصر تأثیرگذار نفوذ منطقهای و سیاسی باشد. پژوهش حاضر ارتباطی چندوجهی بین زبان رسمی جمهوری اسلامی و امنیت ملی برقرار میکند و زبان فارسی را بخشی از حوزۀ امنیت ملی ایران میداند که به مرور زمان بهخصوص در چهار دهۀ بعد از انقلاب اسلامی، سیاسی ـ امنیتی شده است. بر همین اساس این مقاله بر مبنای مناسبات امنیتی مکتب کپنهاگ و با روشی کیفی ـ تحلیلی، زبان فارسی را در وجه ساختاری، زبانی میداند که مخالفان و دشمنان تمامیت ارضی ایران آن را امنیتی کردهاند و بر همین اساس به تحلیل امنیتی شدن زبان فارسی بر مبنای این نظریه میپردازد. خروجی پژوهش، تأکید بر فراگیر شدن زبان فارسی از طریق بسط نفوذ فرهنگی و اقتصادی ایران در کوتاه مدت و سپس ارتباط گستردۀ این زبان به مسئلۀ امنیت ملی و بازگشت آن به حوزۀ موضوعی عادی و عمومی در حوزۀ امنیتی میباشد.