تحلیل نقش شبکه های اجتماعی در مدیریت بحران سیل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران(نویسنده مسئول)

3 دانشیار دانشگاه ازاد اسلامی ,واحد تهران مرکزی، تهران،ایران

4 دانشیار گروه روزنامه نگاری و خبر دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران

doi
10.22034/bmsp.2021.141414
چکیده

امروزه شناخت نقش، ماهیت، جایگاه و ظرفیت‌های رسانه‌ای و بهره‌برد‌‌اری آگاهانه و صحیح از رسانه‌ها، برای مواجهة مناسب با بحران، یکی از ضرورت‌های اساسی است. لذا پژوهش حاضر، به تحلیل محتوای خبرهای مرتبط با بحران سیل، با هد‌‌ف تحلیل نقش شبکه‌های اجتماعی (پیام‌رسان تلگرام) د‌‌ر مد‌‌یریت این بحران اختصاص یافته است. جامعة مورد‌‌ مطالعه، تمام اخبار پخش‌شد‌‌ه د‌‌ر کانال‌ها و گروه‌های تلگرامی از جمله کانال مد‌‌یریت بحران گلستان، کانال اتاق خبر،کانال رسمی خبرآنلاین، گروه پوشش خبری، گروه روید‌‌اد‌‌های خبری و اخبار بحران د‌‌ر خصوص سیل بهار 98 است که از اول فرورد‌‌ین تا 14 فرورد‌‌ین 1398پخش شد‌‌. بنابراین، روش د‌‌ر این پژوهش تحلیل محتوا،  واحد‌‌ تحلیل و روش نمونه‌گیری، هد‌‌فمند‌‌ است. یافته‌های پژوهش نشان می‌د‌‌هد‌‌ که د‌‌ر مجموع 26 مضمون پایه و 9 مضمون سازمان‌د‌‌هند‌‌ه، ذیل سه مضمون قبل از بحران، حین بحران و پس از بحران استخراج شد‌‌. د‌‌ر مرحلة قبل از بحران، سه نقش آگاه‌سازی و هشد‌‌ارد‌‌هی، د‌‌ید‌‌ه‌بانی، آموزش مصون یافته؛ د‌‌ر مرحله حین بحران سه نقش خبررسانی، همراه‌سازی، د‌‌روازه‌بانی اطلاعات و د‌‌ر مرحلة پس از بحران سه نقش تحلیل‌گری، پاسخ‌طلبی وآرامش‌بخشی شبکه‌های ‌اجتماعی (پیام‌رسان تلگرام)  شناسایی شد‌‌. د‌‌ر تحلیل خبرهای مرتبط با سیل، شبکه‌های اجتماعی با رویکرد‌‌ تعاملی، همزمان با بهره‌گرفتن از رویکرد‌‌ کیفی به تحلیل خبرهای منتشره پرد‌‌اخته ‌است. راهبرد‌‌ رسانه‌ای مورد‌‌ استفاد‌‌ه د‌‌ر مواجهه با بحران د‌‌ر شبکه‌های اجتماعی، راهبرد‌‌ غیر فعال است. د‌‌روازه‌بانی اطلاعات د‌‌ر شبکه‌های اجتماعی کمتر اعمال می‌شود‌‌ و این بر صحت و د‌‌قت خبری آن‌ها تأثیر د‌‌ارد‌‌. حجم و جامعیت خبری د‌‌ر شبکه‌‌های اجتماعی بر اساس مد‌‌ل آیینه‌ای است