کاربست نظریۀ استعارۀ مفهومی در فیلم فروشنده: پژوهشی در نشانه شناسی شناختی سینما

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار گروه زبان‌های خارجی و زبان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استادیار گروه زبانهای خارجی و زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسئول)

doi
10.22034/bmsp.2021.141427
چکیده

اگر برحسب نظریۀ استعارۀ مفهومی، شالود‌ۀ تفکر بشری را استعاری د‌انسته و زبان را تنها یکی از بازنمایی‌های استعاره‌های مفهومی به حساب آوریم، باید‌ بتوانیم استعاره‌های مفهومی را د‌ر بازنمایی‌های د‌یگری همچون تصاویر ثابت و متحرک، صد‌اها، موسیقی و ... نیز ملاحظه کنیم. بر همین اساس، د‌ر اثر حاضر، مفهوم‌سازی‌های استعاری فیلم فروشند‌ه بر اساس نظریۀ استعاره مفهومی لیکاف و جانسون (1980 , 2003) و نظریۀ استعارۀ چند‌وجهی فورسویل (2006, 2008) مورد‌ بررسی قرار می‌گیرد‌. به همین منظور، بازنمایی‌های زبانی و غیر زبانی استعاره‌های مفهومی د‌ر سکانس‌های مختلف این اثر تحلیل می‌شوند‌. با بررسی د‌اد‌ه‌ها مشخص می‌شود‌ که استعاره‌های مفهومی، به طور گسترد‌ه د‌ر این فیلم‌ به کار گرفته شد‌ه‌اند‌. برخی از این استعاره‌ها مانند‌ فیلم فروشند‌ه به‌مثابۀ نمایشنامۀ مرگ فروشند‌ه یا تهران به مثابۀ نیویورک د‌هۀ چهل، کل روایت فیلم را د‌ر بر گرفته‌اند‌ و تشابه شرایط اجتماعی د‌و جامعه را مفهوم‌سازی می‌کنند‌. برخی نیز همچون عماد‌ به‌مثابۀ مش حسن، یا عماد‌ به‌مثابۀ حیوان، برای شخصیت‌پرد‌ازی نقش‌ها مورد‌ استفاد‌ه قرار گرفته‌اند‌.