رسوب‌شناسی، رخساره‌های رسوبی و مدل رسوب‌گذاری رودخانه‌ی سرنی، شهرستان میناب، جنوب خاوری ایران

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2026.51228.2549
چکیده

رودخانه‌ی سرنی با طول تقریبی 65 کیلومتر در خاور میناب (جنوب ایران) قرار دارد. جهت انجام مطالعات رسوب‌شناسی تعداد 20 نمونه‌ی رسوب از کانال فعال رودخانه برداشت شده است که پس از خشک شدن به روش غربال خشک، دانه‌بندی و معیارهای رسوب‌شناسی (میانه، میانگین، جورشدگی، کج‌شدگی و کشیدگی) بررسی شده است. براساس محاسبه‌ی این معیارها، عمدتاً جورشدگی خوب، متوسط تا بسیار بد، کج‌شدگی به شدت به سمت دانه ریز تا به شدت به سمت دانه درشت و دامنه کشیدگی پهن تا بسیار کشیده دیده می‌شود، همچنین در این رودخانه 4 انقطاع رسوب‌گذاری و 5 تداوم رسوب‌گذاری شناسایی شده است. در رودخانه‌ی سرنی 10 رخساره رسوبی، گراول دانه پشتیبان (Gcm)، گراول با لایه‌بندی افقی (Gh)، گراول با چینه‌بندی چلیپایی (Gp)، گراول ماتریکس‌دار بدون لایه‌بندی (Gms)، گراول دانه پشتیبان بدون لایه‌بندی (Gm)، ماسه با لایه‌بندی افقی (Sh)، ماسه با چینه‌بندی چلیپایی (St)، ماسه با طبقه‌بندی توده‌ای، دانه درشت تا ریز فاقد لایه‌بندی (Sm)، گل و سیلت توده‌ای حاوی ریشه‌ی گیاهان (Fr)، سیلت و گل توده‌ای (Fm) و 5 عنصر ساختاری CH, SG, GB, SB و FF شناسایی گردید. انقطاع رسوب‌گذاری در روند ریز شوندگی به سمت پائین دست به علت ورود شاخه‌های فرعی تغذیه کننده و همچنین فرسایش تراس‌های قدیمی‌تر است. براساس مجموعه‌های رخساره‌ای و عناصر ساختاری، مدل رسوبی رودخانه سرنی در بالادست بریده-بریده کم‌عمق گراولی، در قسمت میانی بریده- بریده گراولی با رسوبات ثقلی و در  قسمت پائین دست و رودخانه مئآندری است.