فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

معدن چاه‌فیروزه در بخش جنوبی پهنه ماگمایی ارومیه - دختر و ۳۵ کیلومتری شهربابک قرار دارد. قدیمی‌ترین واحدهای آذرین منطقه شامل سنگ‌های آندزیتی تا داسیتی و توف‌های ائوسن بوده و توده‌های متعدد کوارتزمونزودیوریت و دیوریت همراه با دایک‌های هم‌جنس آن‌ها در منطقه جایگزین شده‌اند. کانه‌زایی مس پورفیری عمدتاً با یک توده کوارتزمونزودیوریت هم‌زمان بوده و فعالیت‌های ماگمایی پسین موجب جایگزینی توده‌های دیوریتی و قطع بخشی از کانسنگ شده است. دگرسانی‌های اصلی شامل پتاسیک غنی از مگنتیت، فیلیک و پروپیلیتی است که در آن دگرسانی فیلیک بر پتاسیک بر هم‌نشین شده است. در نواحی دارای استوک‌ورک‌های کوارتز - مگنتیت، جانشینی گسترده سیلیس و مگنتیت مشاهده می‌شود. کانه‌زایی درون‌زاد به‌صورت افشان، استوک‌ورک و رگچه‌ای شامل کالکوپیریت، پیریت و مگنتیت با مقادیر فرعی مولیبدنیت، اسفالریت و گالن رخ‌داده و بیشترین تمرکز آن با دگرسانی پتاسیک همراه است. در سطح توده آذرین نیز آثار محدود کانه‌زایی اکسیدی و غنی‌شدگی ثانویه دیده می‌شود. داده‌های ژئوشیمیایی عناصر اصلی و کمیاب نشان می‌دهد سنگ‌های منطقه با گستره SiO₂ برابر ۵۳ تا ۶۳ درصد و مقادیر MgO بین ۱ ٫ ۵ تا ۴ ٫ ۵ درصد و FeOt بین ۳ تا ۷ درصد در محدوده سری کالک‌آلکالن وابسته به فرورانش قرار می‌گیرند. غنی‌شدگی LREE با نسبت LaN/YbN حدود ۱۰ تا ۱۴، آنومالی منفی Eu ، غنی‌شدگی LILE و تهی‌شدگی HFSE همراه با Al₂O₃ بالاتر از ۱۵ درصد منشأ ماگمایی حاصل از ذوب‌بخشی گوشته متاسوماتیزه‌شده و تفریق کانی‌های مافیک را نشان می‌دهد. یکنواختی الگوهای زمین‌شیمیایی نیز هم خاستگاه و روند تکاملی مشترک واحدهای آتشفشانی و نفوذی سامانه پورفیری چاه‌فیروزه را تأیید می‌کند.