حق بر غذا به‌مثابه حق بنیادین بشری یا سلاح جنگی (بررسی موردی قحطی برنامه‌ریزی‌شده در غزه)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه. ایران

2 استادیار گروه حقوق، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه.ایران

3 دانشیار گروه حقوق، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه. ایران

doi
چکیده

امروزه از منظر حقوقی، اگرچه غذا به‌مثابه حقی بشری مورد اذعان اسناد حقوق بین‌الملل و قوانین داخلی بسیاری از جوامع قرار گرفته است، اما در برخی مناطق جهان به‌عنوان یک ابزار جنگی به‌کار گرفته می‌شود. سلاحی که گرچه تاریخ، فهرست تاریکی از نمونه‌هایش را از اوکراینِ استالین تا بیافرا به یاد دارد، اما روش‌شناسی، مقیاس و هدفمندی بحران امروز غزه، تنها «طرح گرسنگی» نازی‌ها را تداعی می‌کند. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به قوانین بین‌المللی به بررسی مسئولیت رژیم صهیونیستی به‌دلیل استفاده از گرسنگی به‌عنوان سلاح جنگی می‌پردازد. لذا این پرسش مطرح است که رویکرد ابزاری به غذا به‌مثابه سلاح جنگی در غزه چه آثار و نتایج حقوقی دارد؟ تحقیق براین فرضیه استوار است که گرسنگی دادن به جمعیت غیرنظامی غزه مطابق حقوق بین‌الملل عرفی و قراردادی ممنوع بوده و علاوه بر ایجاد مسئولیت کیفری برای رژیم اشغالگر، تعهداتی را نیز بر سایر دولت‌ها تحمیل می‌کند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد با وجود قوانین بین‌المللی صریح مبنی بر ممنوعیت استفاده از گرسنگی به‌عنوان سلاح، چنین رفتاری در پرتوی سکوت مجامع بین‌المللی همچنان در منازعات مدرن باقی مانده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که قحطی برنامه‌ریزی‌شده در غزه مصداق بارز جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی بوده و از آن‌جایی که منع نسل-کشی از تعهدات همگانی (عام‌الشمول) می‌باشد لذا همه دولت‌ها حق دارند بابت نقض تعهدات همگانی به مسئولیت رژیم اسرائیل استناد کنند.