بررسی زمین شناسی، کانی شناسی و زمین شیمی کانسار آنتیموان سیرزار، شمال شرق ایران

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2025.49669.2515
چکیده

کانسار آنتیموان سیرزار شهرستان تربت جام، خراسان رضوی در زون بینالود قرار گرفته است. ترکیب سنگ­شناسی غالب در محدوده معدنی آنتیموان سیرزار شامل سنگ­های رسوبی (آهکی)، افیولیتی، دگرگونی (شیستی)، آتشفشانی (توفیت) و مقدار کمی توده نفوذی (گرانیت) است. کانی­سازی به شکل رگه­ای درون درزه­ها و شکستگی­های سنگ­های آهکی صورت گرفته است. بر اساس مطالعات کانی­شناسی، کانه­زایی اصلی شامل استیبنیت، گالن، کالکوپیریت، کانی­های اکسیدی و هیدروکسید آهن، مالاکیت، آزوریت و کانی­های باطله کوارتز، باریت و کلسیت قابل شناسایی می­باشد. وجود بافت­های پرکننده فضای خالی، رگه-رگچه­ای، افشان، جانشینی و تیغه­ای در این محدوده به چشم می­خورد. داده‌های ژئوشیمیایی سنگ‌های آذرین و دگرگونی منطقه نشان‌دهنده منشأ کالک‌آلکالن مرتبط با محیط فرورانش است. غنی‌شدگی عناصر LILE (مانند Rb، Th) و تهی‌شدگی HFSE (مانند Nb، Ti) در نمودارهای عنکبوتی، همراه با الگوی REE مشابه سنگ‌های حاشیه فعال قاره‌ای، مؤید تشکیل این سنگ‌ها در یک کمان ماگمایی مرتبط با فرورانش پوسته اقیانوسی به زیر پهنه بینالود است. همچنین، همبستگی مثبت آنتیموان با باریم و سرب با نقره، نشانگر نقش سیالات هیدروترمال با منشاء عمیق (احتمالاً مرتبط با دگرگونی ناحیه‌ای یا فعالیت ماگمایی) در انتقال و تمرکز عناصر است. تشابه الگوی بهنجار شده عناصر خاکی کانسنگ آنتیموان سیرزار با سنگ­های دگرگونی نشاندهنده منشاء سیال دگرگونی کانسار می­باشد.