بررسی زمین شناسی، کانی شناسی و زمین شیمی کانسار آنتیموان سیرزار، شمال شرق ایران
نویسندگان
doi
10.22055/aag.2025.49669.2515چکیده
کانسار آنتیموان سیرزار شهرستان تربت جام، خراسان رضوی در زون بینالود قرار گرفته است. ترکیب سنگشناسی غالب در محدوده معدنی آنتیموان سیرزار شامل سنگهای رسوبی (آهکی)، افیولیتی، دگرگونی (شیستی)، آتشفشانی (توفیت) و مقدار کمی توده نفوذی (گرانیت) است. کانیسازی به شکل رگهای درون درزهها و شکستگیهای سنگهای آهکی صورت گرفته است. بر اساس مطالعات کانیشناسی، کانهزایی اصلی شامل استیبنیت، گالن، کالکوپیریت، کانیهای اکسیدی و هیدروکسید آهن، مالاکیت، آزوریت و کانیهای باطله کوارتز، باریت و کلسیت قابل شناسایی میباشد. وجود بافتهای پرکننده فضای خالی، رگه-رگچهای، افشان، جانشینی و تیغهای در این محدوده به چشم میخورد. دادههای ژئوشیمیایی سنگهای آذرین و دگرگونی منطقه نشاندهنده منشأ کالکآلکالن مرتبط با محیط فرورانش است. غنیشدگی عناصر LILE (مانند Rb، Th) و تهیشدگی HFSE (مانند Nb، Ti) در نمودارهای عنکبوتی، همراه با الگوی REE مشابه سنگهای حاشیه فعال قارهای، مؤید تشکیل این سنگها در یک کمان ماگمایی مرتبط با فرورانش پوسته اقیانوسی به زیر پهنه بینالود است. همچنین، همبستگی مثبت آنتیموان با باریم و سرب با نقره، نشانگر نقش سیالات هیدروترمال با منشاء عمیق (احتمالاً مرتبط با دگرگونی ناحیهای یا فعالیت ماگمایی) در انتقال و تمرکز عناصر است. تشابه الگوی بهنجار شده عناصر خاکی کانسنگ آنتیموان سیرزار با سنگهای دگرگونی نشاندهنده منشاء سیال دگرگونی کانسار میباشد.