بررسی ارتباط شکستگی های تاقدیس بنگستان و میادین نفتی جنوب‌غرب ایران با هدف ازدیاد برداشت مواد هیدروکربنی با استفاده از روش فرکتال

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2025.49505.2512
چکیده

به‌دلیل اهمیت مطالعه­ی شکستگی­ها در افزایش برداشت هیدروکربن­ها، شکستگی­های سطحی تاقدیس بنگستان که یکی از مخازن مهم نفتی جنوب ‌غرب ایران است، به‌همراه شکستگی­های چاه­های نفت شماره ۳۷ و ۴۱ میدان نفتی کرنج، بر اساس نمودارهای تصویری و مدل­های فرکتالی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. فاصله­ی عمقی نمودارگیری ‌شده در یکی از این چاه­ها، شامل بخش کوچکی از پوش­سنگ (سازند گچساران) و بخش عمده­ای از سازند آسماری است. در چاه دیگر نیز فاصله­ی عمقی اندازه‌گیری‌ شده مربوط به سازند آسماری می­باشد. بیشترین فراوانی لایه­بندی در چاه ۴۱، در زون ۱-۱ سازند آسماری مشاهده شده است. همچنین بیشترین و کمترین فراوانی شکستگی­های باز به ‌ترتیب در زیر زون­های ۱-۱ و ۳-۴ این سازند ثبت شده است. در چاه شماره ۳۷، شیب بیشتر شکستگی­ها در بازه­ای بین ۶۳ تا ۸۵ درجه متغیر است. بیشترین فراوانی لایه­بندی در زون ۱-۱ سازند بخش دوم مطالعات، بر شکستگی­ها (درزه­ها) در تاقدیس بنگستان متمرکز شده است. مدل ارائه‌شده از برش عرضی چاه شماره ۳۷، به‌همراه مدل­های عددی فرکتالی حاصل از مطالعه­ی درزه­ها، نشان می­دهد که در راستای این چاه که در میدان نفتی کرنج واقع شده و در چند کیلومتری تاقدیس بنگستان قرار دارد، امکان افزایش برداشت هیدروکربن وجود دارد. با محاسبه‌­ی ضریب (بُعد) فرکتالی برای هر ایستگاه برداشت درزه­ها با استفاده از مدلسازی عددی، مشخص شد که بیشتر شکستگی­های برداشت‌ شده دارای شیبی کمتر از ۹۰ درجه هستند. این موضوع نشان می­دهد که حفاری چاه به ‌صورت مایل در این منطقه می­تواند منجر به افزایش برداشت هیدروکربن شود، در حالی‌ که اغلب چاه­های موجود در این میدان، به‌صورت عمودی حفاری شده­اند. بنابراین، با توجه به مقدار ضریب فرکتالی، نوع طراحی و جهت حفاری، چاه­ها باید بازنگری شوند و حفاری افقی یا مایل در اولویت قرار گیرد.