بررسی ارتباط شکستگی های تاقدیس بنگستان و میادین نفتی جنوبغرب ایران با هدف ازدیاد برداشت مواد هیدروکربنی با استفاده از روش فرکتال
نویسندگان
doi
10.22055/aag.2025.49505.2512چکیده
بهدلیل اهمیت مطالعهی شکستگیها در افزایش برداشت هیدروکربنها، شکستگیهای سطحی تاقدیس بنگستان که یکی از مخازن مهم نفتی جنوب غرب ایران است، بههمراه شکستگیهای چاههای نفت شماره ۳۷ و ۴۱ میدان نفتی کرنج، بر اساس نمودارهای تصویری و مدلهای فرکتالی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. فاصلهی عمقی نمودارگیری شده در یکی از این چاهها، شامل بخش کوچکی از پوشسنگ (سازند گچساران) و بخش عمدهای از سازند آسماری است. در چاه دیگر نیز فاصلهی عمقی اندازهگیری شده مربوط به سازند آسماری میباشد. بیشترین فراوانی لایهبندی در چاه ۴۱، در زون ۱-۱ سازند آسماری مشاهده شده است. همچنین بیشترین و کمترین فراوانی شکستگیهای باز به ترتیب در زیر زونهای ۱-۱ و ۳-۴ این سازند ثبت شده است. در چاه شماره ۳۷، شیب بیشتر شکستگیها در بازهای بین ۶۳ تا ۸۵ درجه متغیر است. بیشترین فراوانی لایهبندی در زون ۱-۱ سازند بخش دوم مطالعات، بر شکستگیها (درزهها) در تاقدیس بنگستان متمرکز شده است. مدل ارائهشده از برش عرضی چاه شماره ۳۷، بههمراه مدلهای عددی فرکتالی حاصل از مطالعهی درزهها، نشان میدهد که در راستای این چاه که در میدان نفتی کرنج واقع شده و در چند کیلومتری تاقدیس بنگستان قرار دارد، امکان افزایش برداشت هیدروکربن وجود دارد. با محاسبهی ضریب (بُعد) فرکتالی برای هر ایستگاه برداشت درزهها با استفاده از مدلسازی عددی، مشخص شد که بیشتر شکستگیهای برداشت شده دارای شیبی کمتر از ۹۰ درجه هستند. این موضوع نشان میدهد که حفاری چاه به صورت مایل در این منطقه میتواند منجر به افزایش برداشت هیدروکربن شود، در حالی که اغلب چاههای موجود در این میدان، بهصورت عمودی حفاری شدهاند. بنابراین، با توجه به مقدار ضریب فرکتالی، نوع طراحی و جهت حفاری، چاهها باید بازنگری شوند و حفاری افقی یا مایل در اولویت قرار گیرد.