نقش شستشوی اتمسفری در انتقال آلاینده‌های هیدروکربنی فرار(VOC) به خاک و آب‌زیرزمینی در منطقه عسلویه

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2025.49189.2502
چکیده

آلودگی آب زیرزمینی و خاک با ترکیبات هیدروکربنی و ترکیبات آلی فرار ( VOCs ) یکی از چالش‌های زیست‌محیطی مهم در صنایع پتروشیمی است. در این مطالعه، برای ارزیابی آلودگی‌های محتمل در یک مجتمع پتروشیمی واقع در عسلویه، رویکردی جامع شامل طراحی، حفاری، تجهیز چاه‌های اکتشافی و نمونه‌برداری از آب زیرزمینی و خاک اجرا شد. شش حلقه چاه با آرایش مثلثی در مناطق پرریسک نزدیک به مخازن، فلرها و سایر نقاط حساس حفاری و تجهیز شدند. نمونه‌برداری‌های انجام‌شده با رعایت اصول کنترل تغییرات شیمیایی، به تحلیل غلظت هیدروکربن‌ها و VOC ها اختصاص یافت. نتایج نشان داد که غلظت بنزن در نمونه‌ی خاک S10 ، بالاتر از حد استانداردهای حفاظت از آب زیرزمینی است. همچنین، ترکیبات BTEX و PAH در برخی نمونه‌ها شناسایی شدند که به‌طور عمده به اثرات شستشوی اتمسفری و انتشار آلاینده‌ها از فلرهای صنعتی مرتبط هستند. پایش VOC ها در چاه‌های اکتشافی با استفاده از دستگاه پرتابل نشان داد که تمامی نمونه‌ها دارای مقادیر قابل‌توجهی از این ترکیبات هستند. بررسی نمونه‌های آب زیرزمینی نشان داد که آلودگی هیدروکربنی تنها در یک چاه پایین‌دست پتروشیمی مشاهده شده است. داده‌های میدانی و تحلیل‌ها نشان دادند که شستشوی اتمسفری ناشی از بارش‌های فصلی به کاهش غلظت آلاینده‌ها در خاک کمک می‌کند. این نتایج، اهمیت پایش مستمر آلاینده‌های VOC و هیدروکربنی در مناطق صنعتی را برجسته کرده و نقش بارش‌های فصلی و الگوهای اقلیمی خاص در کاهش آلودگی را نشان می‌دهد.