مطالعه ریخت شناسی و ریزدماسنجی میانبارهای نفتی در یکی از میدان های جنوب ایران

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2025.48420.2487
چکیده

میانبارهای سیال، گنجینه ارزشمندی از شرایط فیزیکوشیمیایی زمان تشکیل کانی­ها می­باشد که می­توان از آن­ها به منظور استخراج اطلاعاتی همچون تاریخچه دمایی تدفین، بلوغ، تعیین محیط دیاژنزی و درجه سیمان­شدگی مخزن استفاده نمود. در این مطالعه 239 مقطع دوبر صیقل از 105 مغزه حفاری از چاه­های میدان نفتی آزادگان شمالی تهیه گردید. پس از برسی اولیه، با استفاده از عملیات سرمایش و گرمایش بر روی سیالات درگیر، مطالعات ریزدماسنجی صورت گرفت. به منظور تعیین نشر فلئورسانس در زیر نور UV از منبع نور UV مدل RFL-U T استفاده شد. بر مبنای فازهای موجود در دمای اتاق، سیالات درگیر به انواع تک فاز گازی، تک فاز مایع و دوفازی غنی از نفت تقسیم­بندی شدند که عمدتاً به صورت اولیه و ثانویه کاذب رخ داده­اند. بر اساس مطالعات ریزدماسنجی، دمای همگن­شدگی میانبارهای نفتی از  ۶۲ تا 178 درجه سانتی­گراد به ترتیب در نمونه­های سروک و کژدمی متغیر می­باشد. همچنین دمای ذوب آخرین بلور یخ بین 1- تا ۱۶ - درجه سانتی­گراد متغیر می­باشد که متناظر با درجه شوری ۱ تا ۹ درصد وزنی معادل نمک طعام می­باشد. با بررسی نشر فلئورسانس تعداد 239 میانبارهای نفتی در زیر نور UV، مشخص گردید که بیشترین فراوانی رنگی بازتابشی در این نمونه­ها مربوط به رنگ سبز با مقدار ۷۵٪ است که در محدوده API ۳۰-۴۰ درجه می­باشد. از این بین، ۲۰ درصد نمونه­ها دارای نشر فلئورسانس آبی رنگ می­باشد که نشان­دهنده محدوده درجه API ۴۰-۵۰ می­باشد. نشر فلئورسانس زرد رنگ تنها در ۵٪ نمونه­ها دیده شد که مبین درجهAPI  ۳۰-۲۰ است. در مجموع بررسی خواص فیزیکوشیمیایی میانبارهای نفتی و نیز بررسی ترکیب فازهای موجود در میانبارهای نفتی (دوفازی، سه فازی، دارای نفت و ....) نشان می­دهد که مخزن طی دو مرحله شارژ شده است که با دو منشایی بودن نفت این مخزن مطابقت داد.