تکامل سیال کانسار ساز در محدوده معدنی آنیموان سیرزار، تربت جام

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2024.47722.2469
چکیده

محدوده­ی معدنی آنتیموان سیرزار در حد فاصل زون زمین­ساختی ایران مرکزی و زون بینالود در غرب تربت جام واقع شده است. سنگ­شناسی غالب در محدوده معدنی آنتیموان سیرزار شامل سنگ­های رسوبی (آهکی)، افیولیتی، دگرگونی (شیستی)، آتشفشانی (توفیت) و مقدار کمی توده نفوذی (گرانیت) است. کانه­زایی در محدوده­ی معدنی آنتیموان سیرزار در درز و شکستگی‌ها و فضای خالی سنگ آهک و دولومیت به سن پرمین رخ داده است. کانه­زایی استیبنیت با گالن، کالکوپیریت، کانی­های اکسیدی و هیدروکسید آهن، مالاکیت، آزوریت و کانی­های باطله کوارتز، باریت و کلسیت پاراژنز کانیایی را تشکیل می­دهد. بافت و ساخت غالب در این کانسار شامل: بافت پرکننده فضای خالی، رگه ـ رگچه­ای و برشی می­باشد. با توجه به مطالعات پتروگرافی میانبارهای سیال در کانی کلسیت، 8 نوع میانبار سیال بر اساس نوع و تعداد فاز، تشخیص داده شد که شامل: نوع اول تک فازی مایع، نوع دوم تک فازی گازی، نوع سوم دو فازی غنی از مایع (مایع ـ گاز)، نوع چهارم دو فازی غنی از گاز (گاز ـ مایع)، نوع پنجم دو فاز غیر قابل امتزاج (مایع ـ مایع CO2دار ـ گاز)، نوع ششم سه فازی همراه با فاز جامد (مایع ـ گاز ـ جامد تیره)، نوع هفتم سه فازی شور (مایع ـ گاز ـ هالیت)، نوع هشتم چند فازی شور (مایع ـ گاز ـ هالیت ـ جامد). بر اساس مطالعات ریزدماسنجی میانبارهای سیال، دمای همگن­شدگی بین 66 تا 266 درجه­ی سانتی­گراد با بیشترین فراوانی بین 180 تا 200 درجه سانتی گراد متغییر است و همچنین دمای ذوب آخرین بلور یخ برای میانبارهای فاقد هالیت 1- تا 12- درجه سانتی گراد است و درجه شوری بین7/1 تا 15 درصد وزنی معادل نمک طعام با بیشترین فراوانی 5 تا 10 درصد وزنی معادل نمک طعام و شوری در میانبارهای سه فازی مایع ـ گاز ـ هالیت و چندفازی مایع ـ گاز ـ هالیت ـ جامد 32 تا 33 درصد وزنی معادل نمک طعام محاسبه گردیده است. مقادیر δ 34S در کانی­های سولفیدهای (استیبنیت و گالن) موجود در رگه­های مختلف در محدوده معدنی سیرزار در گستره ‰ 9/5- تا 5/10- در استیبنیت و‰ 6/6- تا7/7- در گالن قرار میگیرد که با توجه به مقادیر ایزوتوپ گوگرد، می توان تامین بخشی از این گوگرد را به سنگهای  رسوبی این منطقه نسبت داد. دامنه تغییرات δ13C در کانی کلسیت و دولومیت به ترتیب میان ‰ 2/1 تا ‰ 07/4 نسبت به VPDB و δ18O در کانی کلسیت و دولومیت بین ‰ 5/17 تا ‰ 5/20 نسبت به VSMOW در تغییر است که تائیدکننده منشا گرمابی کانی کلسیت می‌باشد. با توجه به اطلاعات به دست آمده در این تحقیق، کانسار سیرزار از یک محلول گرمابی با منشاء دگرگونی و در نتیجه اختلاط با آب جوی تشکیل شده است.