معرفی سنگهای اتشفشانی منطقه مود به عنوان شاخصی جهت تنوع زایشی گدازه های آتشفشانی (شمال غرب سربیشه - شرق ایران)
نویسندگان
doi
10.22055/aag.2024.46169.2436چکیده
در سرزمینی به وسعت 12 کیلومتر مربع در شرق و شمال شرق شهر مود از توابع سربیشه در استان خراسان جنوبی رخنمون هایی از دو ترکیب سنگ شناسی مورد مطالعه قرار گرفته اند. تراکی بازالت هایی که دارای بافت پورفیریتیک با زمینه هیالوپلیتیک، نیمه بلورین تا ریزبلور بوده و واجد الیوین های دارای حاشیه های تحلیل رفته و خلیجی به عنوان فنوکریست مافیک بارز می باشند و گدازه های داسیتی مورد مطالعه قرار گرفته در مجاورت آنها که بافت غالب پورفیریتیک و زمینه ریزبلور تا شیشه ای داشته و مشخصاً در مقطع میکروسکپی واجد فنوکریست هیپرستن می باشند. گدازه های داسیتی مذکور که در جانب شرقی شهر مود رخنمون یافته اند، متعلق به سنگهای پتاسیک کالک آلکالن قوس قاره ای می باشند که متأثر از فرایند فرورانش در حاشیه فعال قاره به سطح راه یافته اند. ماگمای والد این سنگها در نتیجه ذوب بخشی بیش از %10 در گوشته غنی شده پریدوتیتی بالای زون فرورانش و در عمق 50 کیلومتری شکل گرفته است. شواهد روشنی برای اثبات آلایش پوسته ای مذاب والد این گدازه ها نیز وجود دارد. از طرف دیگر گدازه های تراکی بازالتی واقع در شمال شرق مود منشأ گرفته از گوشته غنی شده، فاقد نشانه های آلایش پوسته ای و دارای محتوی بالای Na2O می باشند که می تواند ناشی از فرایند متاسوماتیسم سدیم هنگام فوران در یک رژیم تحت کشش بصورت یک حوضه کم عمق درون قاره ای باشد. گدازه های اخیر در گروه سنگ های کالک آلکالن پتاسیک پس از برخورد قرار می گیرند. .