مطالعه‌ای دامنه‌ای بر مقالات علمی منتشرشده در حوزه اجرای خط‌مشی عمومی در ایران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

3 کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

doi
10.22034/jipas.2022.301492.1225
چکیده

یکی از مراحل فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی مرحله اجرا است که در آن خط‌مشی عمومی تدوین‌شده در عرصه عمل پیاده‌ می‌شود. پژوهش‌ها و مطالعات متعددی در حوزه اجرای خط‌مشی عمومی در ایران انجام شده است، ولی درک کلی و مشخصی از این وجود ندارد که این پژوهش‌ها بیشتر به چه حوزه‌های تخصصی پرداخته‌اند، روش‌شناسی آن‌ها چیست و خلأ پژوهش‌های داخلی در مطالعات اجرای خط‌مشی کدامند؟ هدف پژوهش حاضر این است که به این سؤالات پاسخ دهد. بدین منظور، 98 مقاله علمی-پژوهشی نمایه شده در سه پایگاه داده معتبر داخلی، با به به‌کارگیری روش‌شناسی مروری از نوع دامنه‌ای بررسی شد. یافته‌ها نشان داد بیشترین تعداد مقالات در 5 سال اخیر منتشر شده است. همچنین، بیشترین تعداد مقالات در حوزه خط‌مشی‌های اقتصادی انجام شده است (22 مقاله) و خط‌مشی‌هایی نظیر فضای مجازی سهم بسیار اندکی داشتند (2 مقاله). علاوه بر این، بخش قابل توجهی از مقالات با هدف طراحی الگوی اجرا (26 مقاله) و نیز موانع اجرای خط‌مشی‌ها (23 مقاله) انجام شده‌اند. بررسی سطح تحلیل مقالات نیز نشان داد که اکثر مطالعات در سطح ملی انجام شده است (71 درصد) و نگاه فراملی و رویکردهای مقایسه‌ای و تطبیق چندان مورد توجه قرار نگرفته است. اکثر پژوهش‌ها به روش کیفی (40 مقاله) انجام شده است و روش‌شناسی‌های مروری سهم اندکی داشتند (13 مقاله). یافته‌ها بیانگر آن است که خلأهای نظری (نظیر تلفیق علوم شناختی و رفتاری با اجرا)، روش‌شناختی (نظیر مرورهای نظام‌مند و روش‌شناسی انتقادی) و موضوعی (نظیر خط‌مشی فضای مجازی) در مقالات بررسی‌شده وجود دارد.