مطالعه انکلاوهای توده پلوتونیک آستانه و مقایسه آنها با سایر انکلاوهای موجود در توده های پلوتونیک شمالغرب زون سنندج- سیرجان
نویسندگان
doi
10.22055/aag.2023.43911.2374چکیده
توده پلوتونیک آستانه در جنوب غرب اراک در زون سنندج-سیرجان واقع شده است. این توده دارای ترکیب گرانودیوریت، تونالیت و مونزوگرانیت است. در این توده انواع انکلاوهای میکروگرانولار مافیک، انکلاو هورنفلسی، زینوکریستهای آندالوزیت و نودولهای تورمالین یافت می شود. تغییرات عناصر اصلی و کمیاب در نمونههای انکلاو میکروگرانولارمافیک و سنگ میزبان روند متشابهی را نشان میدهد. مقایسه این انکلاوها با انکلاوهای توده های پلوتونیک قروه، الوند (همدان)، ملایر و الیگودرز گویای این است که تنوع انکلاوها در توده پلوتونیک آستانه کمتر است. در اغلب این تودهها منشاء اختلاط ماگمایی در انکلاوها مشهود است، به استثنا الیگودرز که انکلاوهای آن حاشیههای سریع منجمد شده مخزن ماگما هستند که در مراحل بعدی گسیخته شده و در درون میزبان پراکنده شدهاند. در ماهیت شکل و اندازه انکلاوها این تودهها به هم شباهت دارند، اما مرز انکلاوها با سنگ میزبان در توده آستانه مشخص است ولی در تودههای دیگر مرزهای مضرسی، تدریجی تا مبهم نیز دیده می شود. دارا بودن بافتهای اینترگرانولار و پوئیکیلیتی و وجود پلاژیوکلازهای دارای منطقه بندی و سریسیتی شده و مافیکتر بودن انکلاوها نسبت به میزبانشان در آنها مشترک است. شکل انکلاوهای توده آستانه از حالت تقریباً زاویهدار تا گردشده متغیر هستند. در نمودارهای نرمالیز شده نسبت به کندریت آنومالی منفی عناصری مانند نیوبیم، فسفر و تیتانیم نشان میدهد. بررسی شیمی کانیهای بیوتیت، پلاژیوکلاز، آمفیبول، تورمالین و کلریت نیز جایگاه زمینساختی انکلاوها را اغلب مرتبط با مناطق فرورانش نشان میدهد.