فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانسار مس هاشم‌آباد، در جنوب‌خاور استان اصفهان (نائین)، در پهنه ایران مرکزی و مجموعه‌ آتشفشانی منسوب به کرتاسه قراردارد. این سامانه، بخشی از توالی حوضه نائین-اردستان، به‌لحاظ زمین‌شناسی شامل گدازه‌های زیردریایی، آذرآواری-رسوبی و سنگهای اولترابازیک به‌سن کرتاسه فوقانی می‌باشند که در محیطی کششی تشکیل شده‌اند. این مجموعه در پهنه‌ای تکتونیزه (غالبا سامانه‌های گسلی امتدادلغز) در مجاورت کمان آتشفشانی ارومیه-دختر قرار دارند. عمده واحدهای دگرسان و تا حدودی دگرگون در این محدوده شامل گدازه‌های بازالتی، آندزیتی، آندزیت‌بازالتی، ریولیتی و نهشته‌های توفی با ترکیب ریولیتی کرتاسه میانی-فوقانی و توده‌های نیمه‌عمیق جوانتر می‌باشند که جایگیری آنها در ارتباط با گسل‌های امتدادلغز می‌باشد. در این بین، واحدهای آندزیت تا آندزیت بازالتی با بیشترین رخنمون میزبان اصلی کانه‌زایی مس میباشند. انواع دگرسانی‌های پروپیلیتیک، آرژیلیک، سریسیتی، سیلیسی، کربناتی و سولفیدی‌شدن قابل تشخیص هستند که اغلب در امتداد شکستگی‌ها توسعه بیشتری نشان می‌دهند. هرچند با نزدیک‌‌شدن به پهنه‌کانه‌دار بر شدت سیلیسی‌ و کربناتی‌شدن افزوده می‌شود. کانه‏زایی در این پهنه، عمدتا به‌صورت همخوان (دانه‌پراکنده و لنزی) با لایه‌بندی و در امتداد گسل‌های محلی و قطع‌کننده به‌صورت چینه‌کران تشکیل شده‌اند. ساخت و بافت‌ها شامل رگه-رگچه‌‌ای، پرکننده فضای‌خالی، دانه‌پراکنده و جانشینی و کانی‌های اصلی کالکوسیت، بورنیت، کالکوپیریت و پیریت و کانی‌های ثانویه کوولیت، کالکوسیت‌ثانویه، مالاکیت، هماتیت، گوتیت و آزوریت می‌باشند. مطالعات زمینشیمیایی، حاکی از پتانسیل بالای آن از نقطه‌نظر کانه‌زایی مس درحد غنی‌شده می‌باشد. با توجه به شواهد و پارامترهایی چون محیط‌تکتونیکی، سنگ‌میزبان، ساخت و بافت، کانی‌شناسی، دگرسانی، پاراژنز، ژئوشیمی و مقایسه آنها با ویژگی‌های ذخایر مس با میزبان آتشفشانی-رسوبی، این کانسار بیشترین شباهت را به کانسار‌های تیپ مانتو دارد.