بیوزوناسیون روزنبران و بررسی محیط دیرینه نهشته‌های پلاتفرم کربناتی کرتاسه پیشین-میانی برش گزرش، شمال شرق رفسنجان

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2023.43343.2355
چکیده

نهشته‌های کربناتی کرتاسه پیشین و میانی در شمال شرقی شهرستان رفسنجان مجموعه‌ای فراوان و متنوع از روزنبران را دربردارند. یک برش چینه-شناسی از این نهشته‌ها در نزدیکی روستای گزرش به منظور انجام مطالعات ریز ‌دیرینه‌شناسی و محیط دیرینه نمونه برداری شده است. رسوبات کرتاسه در این ناحیه از نظر سنگ شناسی غالب به دو واحد زیرین و فوقانی قابل تفکیک هستند، به طوری که نهشته‌های بخش زیرین بیشتر از مارن، شیل و میان لایه‌های نازکی از سنگ آهک تشکیل شده‌اند در حالی که در بخش فوقانی به طور عمده شامل سنگ آهک فسیل دار، آهک‌های ریفی و معدود میان لایه‌هایی از مارن می‌باشند. در بخش پایینی برش روزنبران شناور و الیگوستژینیدها و در بخش بالایی روزنبران کف‌زی و جلبک-ها در اکثریت هستند. روزنبران شناور اغلب شامل گونه‌های مختلف هدبرگلید (r strategies) می‌باشند که نشان می‌دهد محیط دریایی غنی از مواد غذایی (اوتروفیک) بوده است. در بخش بالایی فزونی اربیتولین‌های مخروطی شکل و جلبک‌های سبز همراه با بی‌مهرگان (خارداران، نرمتنان و مرجان‌ها) نهشتگی در محیطی کم عمق با شرایط دمایی و شوری ثابت در منطقه نورانی پلاتفرم دریای باز را منعکس می‌کند. یک زیست زون بر مبنای روزنبران شناور و پنج زیست زون بر مبنای روزنبران کف‌زی بزرگ به ترتیب از قاعده به سمت راس برش به شرح زیر شناسایی شده است. سن برش مورد نظر بر مبنای مجموعه زیستی بارمین-؟سنومانین پیشین معرفی می‌گردد. Hedbergella spp. Assemblage Zone Palorbitolina lenticularis Zone Praeorbitolina spp. Assemblage Zone Mesorbitolina parva Zone Mesorbitolina texana Zone Mesorbitolina subconcava Zone