ارزیابی نسبی زمین‌ساخت پویا با استفاده از مولفه های کمّی ریخت‌سنجی و زمین شناسی ساختاری در حوضه جنوب قم

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2023.42651.2338
چکیده

منطقه مورد بررسی در جنوب شهر قم و در پهنه‌های ساختاری ایران مرکزی و ارومیه – دختر واقع شده است. در این مطالعه بررسی‌های کمی ریخت‌سنجی و مولفه‌های کیفی زمین شناسی ساختاری در ارزیابی زمین‌ساخت پویای منطقه، مورد بررسی قرار گرفته‌ است. شاخص‌های کمی مورد استفاده در این پژوهش شامل: انتگرال فراز سنجی، عدم تقارن حوضه، تقارن توپوگرافی معکوس، شیب-طول رود، پیج و خم پیشانی‌کوهستان، نیمرخ طولی رود، شیب حوضه و شکل حوضه می باشند و برای مولفه های کیفی، تحلیل هندسی سامانه گسل بیدهند مورد استفاده قرار گرفته است. در این تحقیق حوضه آبریز منطقه به 4 زیرحوضه تفسیم شدند که اساس تفکیک زیرحوضه‌ها بر مبنای نقشه‌های توپوگرافی 1:50.000 تصاویر ماهواره‌ایی لندست 30 و 15 متر، IRS(5.5m)، SRTM(90m)و نقشه‌های زمین شناسی قم و کهک در مقیاس 1:100.000 می‌باشد. موقعیت زیرحوضه‌ها نسبت به رود اصلی تعیین و عواملی چون شیب و توپوگرافی در آنها ترسیم گردید و بر اساس محاسبه شاخص‌ها و نتیجه‌گیری بدست آمده از آن‌ها سطح فعالیت نسبی زمین‌ساخت (Iat) منطقه مورد مطالعه به سه رده فعالیت نسبی زمین‌ساختی بالا، متوسط و پایین تقسیم‌بندی گردید. با ارزیابی کیفی لیتولوژی و ساختارهای زمین‌شناسی متاثر از عملکرد گسل امتدادلغز بیدهند در هر حوضه مشخص گردید، میان نتایج حاصل از بررسی‌های هندسی عناصر ساختاری به عنوان مولفه های کیفی و اندازه گیری های ریخت‌سنجی به عنوان مولفه های کمی، ارتباط معناداری وجود دارد که به واسطه این همسویی سطح فعالیت نسبی زمین‌ساختی منطقه در زیرحوضه‌های کرمجگان، فردو و کهک بصورت خیلی پویا و در زیرحوضه‌ صرم نیز بصورت پویا ارزیابی گردید.