نِت‌وَندی و کودک در شبکه؛ تأملی تربیتی بر مفهوم دوران کودکی در میانه‌ی نسل Z و Alpha

نویسندگان
doi
10.22055/edus.2024.46847.3595
چکیده

نظر به اینکه نسل Z و Alpha مخاطب اصلی تعلیم و تربیت اکنون و آینده ما هستند، شناخت ویژگی­های این دو نسل برای بسامان کردن امر تعلیم و تربیت به­ویژه در دوران کودکی حائز اهمیت است. با توجه به این ضرورت، این پژوهش تلاش می‌شود تا تأملی بر مفهوم دوران کودکی با نظر به ویژگی­های نسل Z و Alpha داشته باشد. در همین راستا، با استفاده از روش تحلیل مفهومی، نخست ویژگی­های افراد این دو نسل را ذیل ده محور ارائه شده‌است که برخی از آنها عبارتند از: «زیستی واقعی در دنیای مجازی»، «پذیرش کدهای رفتاری جدید مجازی»، «تکثر و تزلزل هویتی»، «یادگیری مداوم و مادام العمر» و «فردگرایی و انزوای اجتماعی در مقابل گستردگی تعاملات مجازی». در ادامه با نظر به این ویژگی­ها، کودک برآمده از این دو نسل را «نت­وند» یا «کودک در شبکه» نامیده شده‌است که شامل مؤلفه­هائی مفهومی است؛ «زیست دوگانه مجازی- حقیقی»، «تجربه زیستن در جهانی متکثر»، «خودآموزی و خودپردازش­گری» و «انزوای اجتماعی در عین فعالیت و همکاری گروهی»، چهار مؤلفه مفهومی دوران کودکی هستند. در نهایت «به­رسمیت شناختن دنیای مجازی در تعلیم و تربیت دوران کودکی» را به­مثابه­ی ضرورتی در تعامل تربیتی مطرح شده که عدم توجه بدان می­تواند در فرایند تعلیم و تربیت خللی اساسی ایجاد کند و حتی مهم­تر از آن به زوال دوران کودکی منجر شود.