فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانه‌زائی مس (طلا-نقره) شمال‌خاور نارباغی در بخش میانی کمان ماگمائی ارومیه-دختر، همجوار با ذخائر مس کوه‌پنگ و نارباغی، قرار دارد. عمده واحدهای این محدوده شامل سنگ‌های آتشفشانی-رسوبی ائوسن و توده‌های نیمه‌عمیق الیگومیوسن می‌باشد که جایگیری آن در ارتباط با گسلهای امتدادلغز در حوضه‌های کم‌عمق رسوبی است. پهنه دگرسان با روند شمال‌خاور-جنوب‌باختر، در امتداد شکستگی‌های‌ منتهی به توده ‌نفوذی‌، با انواع دگرسانی‌های‌ سیلیسی، آرژیلیک (حدواسط- به‌‌ندرت پیشرفته)، پروپیلیتیک، سریسیتی، کربناتی و سولفیدی‌ همراه است. کانه‌زایی در ارتباط با شکستگی‌ها و تشکیل رگه‌های نسبتا طویل (طول بیشتر از 400 و عرض متوسط 1 متر) همراه با مجموعه‌های برشی‌ در کنار بافت‌های جانشینی، دانه‌پراکنده و رگه-رگچه‌ای است. این رگه‌ها اغلب شامل کوارتز، سریسیت، سیدریت و کالکوپیریت، بورنیت، کالکوسیت، کوولیت با پیریت و به‌ندرت سولفوسالتهائی چون تنانتیت و تتراهدریت می‌باشد. این سامانه با ایجاد انواع دگرسانی فعالیت خود را به‌صورت رگه‌های سفید سیلیسی در امتداد شکستگی‌ها آغاز و با ایجاد برشهای گرمابی و نفوذ سیالات سیلیسی- سولفیدی ادامه می‌یابد. مس بیشترین همبستگی را با روی، نقره، آرسنیک و طلا نشان می‌دهد. کانه‌زائی، تحت شرائط دمایی240-145 درجه‌ سانتیگراد و شوری سیال 20 تا 30 درصد وزنی معادل نمک‌ تشکیل شده‌ است. حضور توام سیال‌های دو فازی غنی از مایع و تک فازی گاز، به فرایند جوشش و کاهش دما و افت فشار اشاره دارد. لذا، این سامانه شواهد سامانه‌های اپی‌ترمال سولفیداسیون حدواسط در کمان را نشان می‌دهد که در آن احتمالا سیال ماگمائی در مواجهه با ساختارهای نفوذپذیر و اختلاط با سیالهای محیطی (جوی و حوضه-ای)، باعث ته‌نشست مس- طلا همراه با سیدریت شده است.