آشکارسازی و پایش عوارض زمین‌ریخت‌شناسی در مناطق با پوشش سایه و ابر با استفاده از تکنیک‌های دورسنجی و ناحیه‌بندی فازی

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2022.36423.2197
چکیده

در این پژوهش با هدف آشکارسازی و پایش عوارض زمین‌ریخت‌شناسی (خط‌الراس‌ها و خط‌القعرها) و همچنین تصحیح و کاهش اثرات جوی (پوشش سایه و ابر) از تصاویر پانکروماتیک HR-PRS سنجنده GeoEye-1 مربوط به ارتفاعات شمالی تله زنگ در زاگرس میانی استفاده شده-است. در این راستا پس از پیش‌پردازش‌های رادیومتریک و هندسی، بر اساس ویژگی‌های فازی به ادغام تصاویر ورودی در نرم‌افزار MATLAB پرداخته و سپس با بهره‌گیری از الگوریتم‌های MSA ، FWS ، IDF و CFM به ناحیه‌بندی فازی تصاویر پنکروماتیک HR-PRS اقدام گردید. نتایج ناحیه‌بندی فازی و مقایسه الگوریتم‌های مورد بررسی نشان می‌دهد که الگوریتم Interval-valued Data Fuzzy c-means (IDF) در محدوده مورد مطالعه عملکرد مناسب‌تری نسبت به سایر روش‌ها جهت ناحیه‌بندی فازی و آشکارسازی خطواره‌ها دارد. اوج تفاوت عملکرد این الگوریتم در ناحیه‌بندی خطواره‌های محدوده سایه ابر می‌باشد که ماهیتی رادیومتریکی دارد و این کار به درستی توسط این روش صورت گرفته است. دلیل این امر استفاده از اعداد فازی، مقاومت در برابر نویز و داده‌های دور افتاده و نیز ویژگی‌های بافتی، ساختاری و طیفی جهت خوشه‌بندی کارا و شناسایی هدف در این روش‌ می‌باشد. نتایج این پژوهش اثربخشی و کارایی الگوریتم‌های ناحیه‌بندی فازی مورد مطالعه را در آشکارسازی عوارض زمین‌ریخت‌شناسی خطواره‌ها و از بین بردن پوشش ابرها و سایه‌ها در تصاویر ماهواره‌ای HR-PRS ثابت می‌کند. در همین حال، این یافته‌ها ایده-های جدیدی را برای مطالعات سنجش از دور به ویژه در زمینه استخراج دقیق اطلاعات از تصاویر و پردازش تصویر ارائه می‌دهد.