تأثیر رسانه‌های اجتماعی بر دگرگونی ماهیت گروه‌های تروریستی (با تأکید بر داعش و القاعده)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی، کارکرد و ماهیت بسیاری از پدیده‌های سیاسی و اجتماعی معاصر را دستخوش دگرگونی کرده است. مطالعات و بررسی‌های انجام‌شده در زمینه شکل‌گیری و فعالیت گروه‌های تروریستی بیانگر این واقعیت است که پدیده تروریسم، هم ازنظر ماهیت و هم ازنظر کارکرد به‌صورت اساسی دگرگون شده است. امروزه، گروه‌های تروریستی چندملیتی بازیگرانی جدید در عرصه بین‌الملل محسوب می‌شوند و به‌خصوص بعد از 11 سپتامبر 2001 نقش پررنگ‌تری در مناسبات بین‌المللی پیدا کرده‌اند. اینکه چه عواملی در این ارتباط نقش مؤثر داشته‌اند همواره از موضوعات مورد علاقه اندیشمندان مختلف بوده است. در این پژوهش به بررسی این موضوع باتوجه‌به تأثیر شگرف فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی پرداخته خواهد شد. تأثیر رسانه‌های اجتماعی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل این دگرگونی از اهمیت بسیاری برخوردار است. در این پژوهش، ضمن تأکید بر گروه‌های افراط‌گرای داعش و القاعده این موضوع مورد مطالعه قرار می‌گیرد که چگونه رسانه‌های اجتماعی ماهیت گروه‌های تروریستی را در سه بُعد هویتی (از تک‌ملیتی به چندملیتی)، شکلی (از پنهان به آشکار) و ساختاری (از سلسه‌مراتبی به شبکه‌ای) تغییر داده‌اند. رویکرد این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و روش آن علّی است و گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای صورت گرفته است.