فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات کیفیت منابع زیرزمینی به دلایل متعدد خصوصا استفاده نامتعارف از این منابع می‌تواند تاثیرات مخربی بر محیط زیست داشته باشد. هدف از این پژوهش، بررسی الگوهای خودهمبستگی مکانی و تغییرات زمانی پارامترهای کیفی آب‌های زیرزمینی در استان همدان می‌باشد. در راستای این تحقیق پارامترهای کیفیت آب‌های زیرزمینی شامل هدایت الکتریکی، کل مواد جامد محلول، اسیدیته، نسبت جذب سدیم، سختی، بی‌کربنات، کلراید، سولفات، کلسیم، منیزیم، سدیم، پتاسیم و مجموع آنیون‌ها و کاتیون‌ها استفاده شده است. در این تحقیق از داده‌های کیفیت آب‌های زیرزمینی مربوط به چاه‌های آب پیزومتری وابسته به شرکت آب منطقه‌ای استان همدان برای بازه‌های چهارساله در سال‌های 1388، 1392، 1396 و 1399 در دشت‌های استان همدان استفاده شده است. نتایج حاصل از روش موران و ضریب گری نشان‌ می‌دهد که الگوی توزیع مکانی همه پارامترهای کیفیت آب در سال‌های 1388 و 1399 بصورت تصادفی و برای پارامترهای هدایت الکتریکی و نسبت جذب سدیم در سال1392 و 1396 به ترتیب با سطح اطمینان بالای 95 و 90 درصد دارای توزیع مکانی با الگوی توزیع خوشه‌ای با مقادیر بالا بوده است. برای بررسی تغییرات مکانی هدایت الکتریکی با استفاده از روش کریجینگ، نقشه‌های کیفیت منابع آب از نظر پارامتر هدایت الکتریکی برای سال‌های 1388، 1392، 1396 و 1399 تهیه شده است. نقشه تغییرات هدایت الکتریکی تهیه شده در بازه زمانی سال‌های 1388 تا 1399 نشان می‌دهد که مقدار هدایت الکتریکی در شهرستان همدان (قهاوند) و دشت رزن و کبودرآهنگ تغییرات افزایشی بیشتری داشته است که نشان‌دهنده افت کیفیت آب‌های زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه است.