ضریب توزیع زیرکن/سنگ کل عناصر نادر خاکی در سنگ های اسیدی منطقه درگز، کاربردی برای تعیین فوگاسیته اکسیژن و دمای تبلور زیرکن

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2022.38709.2249
چکیده

این تحقیق بر روی ضریب توزیع زیرکن/سنگ کل عناصر نادر خاکی در سنگ های اسیدی منطقه درگز، واقع در بخش میانی مجموعه افیولیتی کهنوج، به منظور تعیین فوگاسیته اکسیژن و دمای تشکیل زیرکن طراحی شده است. ضریب توزیع زیرکن/سنگ کل در سه نوع تیپ سنگ اسیدی شامل توده های پلاژیوگرانیتی، دایک های پلاژیوگرانیتی و دایک های گرانیتی (دو نمونه از هر نوع سنگ) در منطقه درگز تعیین شده است. نتایج ضریب توزیع زیرکن/سنگ کل عناصر نادر خاکی بدست آمده بر اساس ترکیب شیمی سنگ کل و شیمی بلورهای زیرکن نشان داد که الگوهای عناصر فرعی در بلورهای زیرکن توسط سیال در زمان تبلور کنترل شده و از نوع ماگمایی هستند. ضریب توزیع زیرکن/سنگ کل نشان داد که از عناصر نادر خاکی تهی شده و غنی شدگی در عناصر نادر خاکی سنگین دارند که مطابق با سنگ میزبان و زیرکن های ماگمایی است. دمای بدست آمده بر اساس محتوی تیتانیوم در زیرکن در محدوده 707 تا 1046 درجه سانتیگراد بدست آمده است. دمای تبلور زیرکن، فوگاسیته اکسیژن و نسبت‌های Ce4+/Ce3+ از توده های پلاژیوگرانیتی به سمت دایک های پلاژیوگرانیتی کاهش یافته که نشان می دهد توده های پلاژیوگرانیتی از ذوب بخشی آبدار تجمعات گابرو بدست آمده و در ادامه آن دایک های پلاژیوگرانیتی به وسیله تفریق بیشتر مذاب فلسیک تولید شده توسط ذوب بخشی حاصل شده است. در پایان دایک های گرانیتی از تفریق مذاب اسیدی احتمالاً حاصل شده از ذوب بخشی رسوبات تشکیل شده اند.