منشاءیابی رسوبات ناشی از هوازدگی سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگونی با استفاده از رفتارژئوشیمیایی برخی ازعناصر‌فلزی ‌پایه ‌وکمیاب(مطالعه موردی: شمال شهرکرد)

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2020.31866.2065
چکیده

در جریان هوازدگی بخش قابل ملاحظه‌ای از عناصر به ویژه فلزات پایه و کمیاب مهاجرت می‌نمایند. تا کنون منشاء‌یابی رسوبات صرفاً با استفاده از روش‌های تجربی و یا ایزوتوپ هایی همچون سزیم 137 صورت پذیرفته که همواره برسر نتایج آنها بحث‌ها و ابهامات فراوانی مطرح بوده است. کشف قواعد ناظر بر مهاجرت و توزیع برخی عناصر فلزی در محیط‌های دارای سنگ‌شناسی مختلف می‌تواند روشی مناسب و نسبتاً دقیق جهت تشخیص منشأ رسوبات را در اختیار قرار دهد. وجود بیرون‌زدگی‌هایی از سنگ‌های آذرین، رسوبی و دگرگونی در شمال شهرکرد موقعیت خوبی را فراهم آورد تا این تحقیق نوآورانه به انجام رسد. در این پژوهش با استفاده از نتایج آزمایشات XRD وICP-MS بر روی نمونه های برداشت‌شده از سنگ های آذرین، رسوبی و دگرگونی و نیز رسوبات حاصل از آنها و بررسی آماری غنی‌شدگی و تهی‌شدگی عناصر فلزی مهاجر، منشاء رسوبات تعیین گردید. بر اساس نتایج این پژوهش، روبیدیوم و نیکل، استرانسیوم، سرب، نیوبیوم و زیرکونیوم درسنگ‌های آذرین و اورانیوم، سرب، باریوم، تنگستن ، نیوبیوم ، زیرکونیوم در سنگ‌های رسوبی و زیرکونیوم، روبیدیوم، وانادیوم، باریوم، کبالت، نیوبیوم و نیکل در سنگ‌های دگرگونی می‌توانند به عنوان ردیاب رسوبات مورد استفاده قرار گیرند.