تدوین الگوی توسعۀ کارآفرینی دیجیتال کشاورزی ایران

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22069/jead.2025.23565.1897
چکیده

مطالعات نظام‌مند در رابطه با توسعۀ کارآفرینی دیجیتال در ایران بسیار محدود است، لذا این تحقیق با هدف تدوین الگوی توسعۀ کارآفرینی دیجیتال کشاورزی در ایران با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش نظریۀ بنیانی، به انجام رسید. گروهی از صاحب‎نظران با سابقۀ علمی و عملی در کارآفرینی دیجیتال به‎عنوان جامعۀ آماری بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و دستیابی به اشباع نظری 46 نفر به‎عنوان نمونه، مورد بررسی قرار گرفتند. اعتبار یافته‌ها توسط مشارکت‌کنندگان و تکنیک مثلث‌سازی تأیید شد. عوامل مستقیم مانند نیاز به پذیرش نوآوری‎ها و بهبود شاخص کشاورزی پایدار و عوامل غیرمستقیم مانند تبادل سریع اطلاعات و نیاز به تجارت جهانی شناسایی شدند. همچنین موانع ساختاری و موانع فرهنگی-آموزشی اصلی‎ترین موانع بودند. بهبود شرایط اقتصادی مانند وجود زیرساخت‎ها و بهبود شرایط فردی- اجتماعی مانند بهبود شایستگی‎های مدیریتی‎ به‎عنوان اصلی‎ترین شرایط زمینه‎ای شناسایی شدند. نتایج تحقیق مهم‌ترین راهبردها و پیامدهای توسعۀ کارآفرینی دیجیتال کشاورزی را نیز دسته‌بندی کرد. در این تحقیق تلاش شد تا با طراحی الگوی توسعۀ کارآفرینی دیجیتال به بومی‎سازی این الگو در ایران و با تمرکز بر بخش کشاورزی اقدام گردد. دستیابی به کارآفرینی دیجیتال کشاورزی هرچند در شرایط فعلی به‎کندی دنبال می‌شود اما، به‌عنوان یک پدیدۀ غیرقابل اجتناب در آیندۀ کشاورزی ایران مستلزم توجه به پیشران‌ها و کنترل موانعی است که تنها در سایۀ راهکارهای مهم قانونی، مالی و آموزشی-فرهنگی قابل اجرایی شدن است.