کاربرد مطالعات الکترون مایکروپروب در تعیین ژنز کانه زایی کرومیت در منطقه قره‌ناز- علم کندی، باختر زنجان

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2020.30512.2025
چکیده

کانه‌زایی کرومیت م در منطقه‏ قره‌ناز- علم‌کندی و در باختر استان زنجان و در پهنه‌ سنندج -سیرجان قرار دارد. واحدهای سنگی موجود در منطقه شامل آمفیبولیت، گرانیت ‌گنایسی، مرمر، آمفیبول‌شیست، گارنت میکا‌شیست و همچنین واحدهای اولترامافیک است. کانه‌زایی کرومیت در واحد‌های اولترامافیک و درون سنگ‌میزبان دونیت و هارزبورژیت سرپانتینی‌شده و سرپانتینیتها به صورت عدسی شکل، رگه- رگچه ای و دانه پراکنده تشکیل شده است. کانیهای تشکیل دهنده این سنگها شامل الیوین، ارتوپیروکسن، کلینوپیروکسن، سرپانتین، کریزوتیل، کرومیت و مگنتیت است. مطالعات شیمی‌کانی‌ اولیوین نشان می‌دهد که اولیوینهای موجود در پریدوتیت‌های این منطقه عمدتاً غنی از منیزیم بوده و ترکیب فورستریتی دارند. کلینوپیروکسن‌های موجود در پریدوتیتها نیز از نوع آهن- منیزیم -کلسیم‌دار بوده و اکثراً ترکیب‌ اوژیت دارند. ارتوپیروکسن‌ها از نوع برونزیت و مقدار اندکی از نوع هیپرستن می‌باشند. مطالعات شیمی‌کانی کروم‌اسپینل‌های منطقه مورد مطالعه بیانگر آن است که کانه‌زایی کرومیت از نوع پادیفرم، غنی در Cr و Mg و فقیر از Ti است. این مطالعات نشان می‌دهند که درجه ذوب بخشی برای دونیت‌ها و لرزولیت‌های منطقه مورد مطالعه، بیشتر از 40 درصد و برای سنگ میزبان کرومیت حداقل 20 درصد بوده است. علاوه بر آن می‌توان اظهار داشت که تشکیل پریدوتیتیت‌های منطقه قره‌ناز- علم‌کندی تحت تأثیر هر دو عامل ذوب بخشی و واکنش مذاب گوشته‌ی تهی شده، بوده ‌است. مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که کرومیت‌های این منطقه در دسته کانسارهای کرومیت‌ افیولیتی قرار گرفته و از یک ماگمای بونینیتی و در یک محیط فرافرورانشی در اثر فرورانش اقیانوس پروتوتتیس به زیر بلوک ایران در زمان پرکامبرین- کامبرین تشکیل شده‌ است.