دگرسانی، کانیسازی، ژئوشیمی و مطالعه میانبارهای سیال در کانسار سرب و رویدار چاهنقره، شمالغرب بیرجند، بلوک لوت
نویسندگان
doi
10.22055/aag.2020.32440.2088چکیده
منطقه چاه نقره بخشی از پهنه آتشفشانی-نفوذی در بلوک لوت بوده و در جنوبغرب شهر سه قلعه در استان خراسان جنوبی واقع شده است. این گستره شامل برونزدهایی از سنگهای آتشفشانی (توف برش ریولیتی تا داسیتی، توف برش آندزیتی و آندزیت) با سن ائوسن بوده که واحد نیمهعمیق پیروکسن دیوریت پورفیری در آنها نفوذ نمودهاست. کانیسازی بصورت رگهای (با امتداد شمالغرب-جنوبشرق) با بافتهای برشی و قشری در چهار مرحله به ترتیب بصورت کوارتز-سولفید، باریت-سولفید، کلسیت-سولفید و دولومیت-سولفید تشکیل شده است. دگرسانیهای آرژیلیکی، سیلیسی، کلسیتی و دولومیتی با روند خطی در حاشیه رگهها ایجاد شدهاند. کانیهای سولفیدی اولیه در رگهها شامل گالن، اسفالریت، فاهلور و پیریت بوده که در اثر اکسیداسیون کانیهای ثانویه سروزیت، انگلزیت، رودوکروزیت، کوولیت، مالاکیت، هماتیت و گوتیت ایجاد شدهاند. بیشترین بیهنجاریهای ژئوشیمی در رگهها برای سرب 158000 گرم در تن، روی 25507 گرم در تن و مس 1295 گرم در تن است. اندازهگیریهای میکروترمومتری نشان میدهد که کانیسازیهای کوارتز-سولفید، باریت-سولفید و کلسیت-سولفید به ترتیب از سیالاتی با دمای 210 تا 281، 195 تا 225 و 145 تا 180 درجه سانتیگراد و شوریهای 8/16 تا 2/19، 7/11 تا 2/17 و 4/13 تا 8/15 درصد وزنی NaCl تشکیل شدهاند. کاهش دما، مخلوط شدن بین محلول ماگمایی کانهدار گرم و شور و محلول جوی سرد با شوری کم و جوشش میتوانند باعث تهنشینی فلزات شده باشند. کانسار چاه نقره بر پایه شواهدی چون کنترل ساختاری کانیسازی، نوع دگرسانیها و گسترش خطی آنها، کانیشناسی ساده ذخیره، عمق تشکیل (700 متر) و دادههای دماسنجی مشابه کانسارهای اپیترمال سرب-روی است.