زمین شناسی، زمین‌شیمی و ژنز رخداد معدنی آهن کوسج، پهنه فلززایی تکاب- تخت سلیمان- انگوران، جنوب باختر زنجان

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2020.30531.2026
چکیده

رخداد معدنی آهن کوسج در پهنه فلززایی تکاب- تخت‌سلیمان- انگوران واقع شده است. کانه‌زایی آهن در کوسج به‌صورت عدسی‌شکل و لایه‌ای درون واحدهای مسکوویت شیستی و اکتینولیت هورنبلند شیستی (معادل سازند کهر) رخ داده است. کانی‌های معدنی شامل مگنتیت همراه با میزان اندکی پیریت بوده و کوارتز و اکتینولیت کانی‌های باطله هستند. بافت کانسنگ شامل دانه‌پراکنده، نواری و لامینه‌ای، توده‌ای، عدسی‌شکل، رگه- رگچه‌ای و جانشینی است. سه مرحله کانه‌زایی در رخداد معدنی کوسج قابل تفکیک است. مرحله اول کانه‌زایی به‌صورت مگنتیت‌های دانه‌پراکنده، لایه‌ای- لامینه‌ای و عدسی‌های چینه‌سان و چینه‌کران متشکل از تناوب نوارهای مگنتیت- کوارتز و مگنتیت- اکتینولیت هم‌روند با برگوارگی واحدهای میزبان مشاهده می‌شود. مرحله دوم کانه‌زایی با چین‌خوردگی نوارهای کانه‌دار، تشکیل ریزساختارهای سیگما، بودین‌شدگی و کشیدگی در بلورهای مگنتیت، رشد سایه‌فشاری کوارتز و دور زدن برگ‌وارگی در اطراف بلورهای مگنتیت و تبلور مجدد بلورهای کوارتز و مگنتیت مشخص می‌شود. کانه‌زایی مرحله سوم با رگه و رگچه‌های مگنتیتی- کوارتزی بِرشی مشخص می‌شود. دگرسانی‌ها شامل سیلیسی، اکتینولیتی و هماتیتی است. بررسی الگوی تغییرات عناصر کمیاب خاکی بهنجارشده به کندریت در سنگ‌های میزبان فاقد کانه‌زایی و بخش‌های کانه‌دار بیانگر تهی‌شدگی این عناصر در بخش‌های کانه‌دار است. ویژگی‌های رخداد معدنی کوسج با کانسارهای آهن نوع آتشفشانی-رسوبی دگرگون‌ و دگرشکل‌شده قابل مقایسه است.