فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از راهکارهای مدیریت منابع آب در اقتصاد کشاورزی، قیمت­گذاری صحیح آب است. تغییر قیمت آب بر معیشت کشاورزان اثرگذار است؛ لذاتغییر قیمت آب باید به گونه­ای باشد که تأمین معیشت کشاورزان در آن لحاظ شده باشد. در این پژوهش به بررسی اثر عرضه آب با قیمت واقعی بر درآمد کشاورزان در شبکه آبیاری دشت قزوین در سال 1398 پرداخته شد. بدین منظور از اطلاعات موجود شامل هزینه­های احداث شبکه، هزینه­های بهره­برداری و نگهداری استفاده شد و قیمت تمام شده هر متر مکعب آب با استفاده از روش­های اقتصاد مهندسی 8595 ریال در شبکه آبیاری دشت قزوین برآورد گردید و در ادامه، ارائه دو مدل بهینه­سازی الگوی کشت و بهینه­سازی همزمان الگوی کشت و توزیع آب با بهره­گیری از الگوریتم ژنتیک در دستور کار قرار گرفت. نتایج نشان داد قیمت فعلی آب بسیار پایین­تر از بهای تمام شده آن بوده و در صورت عرضه آب به قیمت تمام شده، الگوی فعلی کشت و توزیع آب مناسب نیست و با بهینه­سازی الگوی کشت متوسط شاخص بهره­وری مالی از آب و درآمد شبکه به­ترتیب حدود 40 و 70/14 درصد و با بهینه­سازی همزمان الگوی کشت و توزیع آب متوسط شاخص بهره­وری مالی از آب و درآمد شبکه به­ترتیب حدود 6/389 و 7/162درصد نسبت به وضعیت فعلی که قیمت هر متر مکعب آب 940 ریال است افزایش می­یابد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد بر خلاف تصور رایج، افزایش قیمت آب نه تنها می تواند منجر به حفظ ذخایر آب زیر زمینی شود بلکه حتی می‌تواند منجر به بهبود معیشت کشاورزان نیز شود.