فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه‌ها از مهم‌ترین منابع آبی مورد استفاده در بخش‌های آشامیدنی، کشاورزی و صنعت به حساب می‌آیند که استفاده از شاخص­های اختصاصی در ارزیابی بوم­شناسی آن­ها امری ضروری به حساب می­آید. بر این اساس مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثر بوم­شناختی حضور فلزات سنگین (کروم، مس، نیکل، روی، آهن و منگنز) در آب رودخانه گاماسیاب با استفاده از شاخص آلودگی فلزات سنگین( Heavy metal Pollution Index )، شاخص فلزی ( Metal Index ) و شاخص ارزیابی فلزات سنگین ( Heavy metal Evaluation Index ) انجام گرفت. در این پژوهش 90 نمونه آب از 15 ایستگاه در دو فصل بهار و تابستان از رودخانه گاماسیاب برداشت شد. پس از انتقال نمونه ها به آزمایشگاه، غلظت فلزات سنگین با دستگاه طیف­سنجی پلاسمای جفت شده القایی ICP-OES اندازه‌گیـری شد. با توجه به غلظت فلزات سنگین در نمونه­های آب، شاخص HPI برای هر دو فصل محاسبه شد. مقدار عددی شاخص HPI در فصل بهار و تابستان به­ترتیب، 46/2- و 34/3- به­دست آمد که این مقدار نشان دهنده عدم آلودگی آب رودخانه گاماسیاب است. بررسی شاخص MI برای ارزیابی کیفیت آب برای شرب نشان داد که در فصل بهار و تابستان آب رودخانه گاماسیاب در طبقه قابل آشامیدن قرار دارد. مقدار شاخص MI در فصل بهار 075/0 و در فصل تابستان 01/0 گزارش گردید.  بر اساس شاخص HEI آب رودخانه گاماسیاب در فصل بهار و تابستان به­ترتیب با مقدار عددی 75 و 35/12 در طبقه آلودگی با درجه کم قرار گرفت. با توجه به نتایج حاصل از سه شاخص، به قطعیت می­توان گفت درجه آلودگی آب رودخانه گاماسیاب به فلزات سنگین کم و مشکلاتی از لحاظ بوم شناختی منطقه را تهدید نمی­کند، اما با توجه به اهمیت بوم شناختی رودخانه گاماسیاب پیشنهاد می­شود که در بهار با پایش کیفیت آب، مدیریت پساب صنایع، کنترل برداشت آب از رودخانه و محدود کردن استفاده از کودهای شیمیایی مانع از آلودگی آب رودخانه گاماسیاب شد.