فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه برخی از بازی‌های رایانه‌ای، با ارائة محتوای مرتبط با آموزش کِشت، تولید، توزیع، قاچاق و کسب درآمدهای نامشروع از طریق تجارت مواد اعتیادآور، در حال ترویج فرهنگ اعتیاد و مصرف مواد مخدر و ایجاد اختلال در نظم و امنیت اجتماعی هستند. هدف پژوهش حاضر،  بررسی رویکرد بازی‌های رایانه‌ای در اخلال نظم و امنیت اجتماعی از طریق ترویج اعتیاد و ارتکاب جرایم مواد مخدر است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش، پژوهشی ترکیبی و از نوع اکتشافی است. جامعة آماری در بخش کیفی پژوهش، که بر اساس نظریة داده‌بنیاد صورت گرفته، 16 نفر از خبرگان، شامل گیمرهای (بازیکنان) حرفه‌ای، معاونان پلیس مبارزه با مواد مخدر و همچنین معاونان ستاد مبارزه با بازی‌های رایانه‌ای غیرمجاز هستند. در بخش کمی نیز، 73 نفر از معتادان تحت درمان 18 تا 23‌ساله که حضور در میدان بازی‌های رایانه‌ای را تجربه کرده و به موضوع تحقیق نیز آشنایی کامل داشتند، با استفاده از روش نمونه‏گیری هدفمند در دسترس، برای نمونة آماری تحقیق انتخاب شده‌اند. برای سنجش روایی از روش روایی صوری و محاسبة پایایی پرسشنامه بخش کیفی از روش پایایی بین دو کدگذار و برای محاسبة پایایی بخش کمی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. ضریب پایانی بین دو کدگذار 79درصد و ضریب آلفای کرونباخ 801/0 به دست آمد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات بخش کیفی از روش تحلیل محتوا و کدگذاری با استفاده نرم‌افزار MAXQDA و برای تحلیل داده‌های کمی حاصل از پرسشنامة محقق‌ساخته از آزمون تی تک‌نمونه و از نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. یافته‌ها نشان داد، رویکردهای بازی‌های رایانه‌ای، در گرایش به اعتیاد و ارتکاب جرایم مواد مخدر، که موجبات اخلال در نظم و امنیت اجتماعی را نیز فراهم خواهد آورد، عبارت از: رویکرد ترویجی ‌ـ‌ تبلیغی، با نقش بیشتر از زیاد؛ رویکرد درآمدزایی و قدرت‌نمایی، با نقش متوسط؛ رویکرد تربیتی‌ـ  آموزشی، با نقش بیشتر از متوسط و درنهایت رویکرد عادی‌سازی، با نقش کمی بیشتر از حد متوسط است. نتایج تحقیق نشان داد که بازی‌های رایانه‌ای در صددند، با بهره‌گیری از اقدام‌هایی نظیر ایجاد وسوسة مالی، ترویج فرهنگ غربی در جهت مصرف و آموزش نحوة استعمال انواع مواد مخدر، روش‌های تولید انواع مواد اعتیادآور، کاهش ترس و نگرانی و سایر مؤلفه‌های دیگر از قبیل گسترش دامنة خشونت و افزایش اعتمادبه‌نفس کاربران، موجبات تحریک و گرایش به جرایم مواد مخدر را، بین بازیکنان و اخلال نظم و امنیت اجتماعی فراهم سازند.