نقش توحید اجتماعی در صورتبندی الهیات مقاومت با تأکید بر قرآن
نویسندگان
1 استاد گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. قم. ایران.
2 فریده پیشوایی؛ سطح چهار تفسیر تطبیقی موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه (نویسنده مسئول) قم. ایران.
doi
10.22034/qabasat.2024.2031702.2327چکیده
الهیات مقاومت به عنوان پشتوانه عقیدتی نظریه مقاومت، در بستر رخدادهای تاریخی اخیر و بر اساس عدالتمحوری، با هدف دفاع از مظلومان و نفی سلطه کفار در برابر محور شرارت شکل گرفته است. این مفهوم به دلیل جهانیشدن، ریشههای قرآنی و نقش تمدنسازش در حرکتهای اجتماعی معاصر، اهمیت پژوهشی بالایی دارد. این مقاله با فرض تأثیر تام توحید اجتماعی بر الهیات مقاومت، به روش کتابخانهای و رویکرد تحلیلی، نقش توحید اجتماعی را در پایهها، سازکارها، اهداف، عرصهها و دستاوردهای مقاومت بررسی کرده و تمایز آن را از مقاومت مسیحی، سکولار یا امانیستی روشن میکند. یافتهها نشان میدهد توحید اجتماعی، بنیان الهیات مقاومت است؛ بر این اساس، سازکار قرآنی مقاومتورزی شامل مقابله با بردگی مستکبران، نفی فاصله طبقاتی، استقامت حول ارزشهای الهی، تابآوری اجتماعی و ممنوعیت دوستی با کفار است. در این چارچوب، هدف نهایی پرستش اجتماعی و تحقق عبودیت کامل خداوند بوده و با نفی سلطه خدایان دروغین و طواغیت، مقاومت تمامی عرصههای علمی، اقتصادی و نظامی را در بر میگیرد. این رویکرد، دستیابی به بازدارندگی، نزول برکات الهی و زمینهسازی برای جامعه توحیدی و ظهور حضرت حجت (عج) را بهعنوان دستاوردهای اصلی به ارمغان میآورد.