تعیین خانواده های نفتی و توصیف ژئوشیمیایی آن ها در فروافتادگی دزفول جنوبی، جنوب غربی ایران

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2020.31504.2053
چکیده

در بخش جنوبی فروافتادگی دزفول، وجود ساختارهای نفتی متعدد و مخازن هیدروکربنی در افق‌های مختلف در مجاورت ساختارهای فاقد ‏هیدروکربن نشان‌دهنده پیچیدگی ساختاری و فرآیندهای زایش، مهاجرت و به تله افتادگی هیدروکربن در این ناحیه است. بر همین اساس به منظور ‏تبیین ارتباط ژنتیکی بین خانواده‌های نفتی و روشن‌تر ساختن وضعیت سیستم‌‌های نفتی فعال در منطقه، با بکارگیری روش‌‌های ژئوشیمیایی، ‏ارتباط بین نفت‌های مخازن ژوراسیک با مخازن کرتاسه-ترشیری مورد بررسی قرار گرفت. ویژگی‌‌های کلی نفت و اثرانگشت‌های نفتی، وجود دو ‏خانواده نفتی مجزا در مخازن آسماری-سروک و مخازن گروه خامی در منطقه مورد مطالعه را محتمل جلوه می‌دهد. تمایزات بیومارکری وابسته به ‏منشاء و بلوغ به‌خوبی سنگ‌های منشاء متفاوتی را برای نفت‌های موجود پیشنهاد می‌کنند. نفت مخازن آسماری-سروک دارای بلوغی در محدوده ‏اواسط پنجره نفتی هستند و هیدروکربن‌ آن‌ها از منشاء یکسان و از نوع کربناته-مارنی با مشارکت مواد آلی دریایی-تخریبی مشتق شده است. شرایط ‏رسوبگذاری سنگ منشاء این گروه عمدتاً احیایی تا نیمه احیایی بوده است. خانواده نفتی گروه خامی از سنگ منشاء قدیمی‌تر به سن کرتاسه زیرین ‏و در شرایط رسوبگذاری نیمه‌اکسیدی-نیمه‌احیایی و با غلبه مواد آلی با منشاء تخریبی زایش یافته است. بلوغ سنگ منشاء این گروه از نفت‌ها در ‏محدوده پیک زایش هیدروکربن قرار دارد.‏