مطالعه عوامل مؤثر در تشکیل فرو چاله‌ها در جنوب شهر پل دختر، جنوب غرب ایران

نویسندگان
doi
10.22055/aag.2019.28733.1946
چکیده

فرو چاله‌ها در دشت‌های پوشیده از رسوبات کواترنر با سنگ‌بستر انحلال‌پذیر، فراوانی بیش‌تری دارند. بیش‌تر دشت‌ها در منطقه زاگرس چین‌خورده در ایران کارستی هستند. این پژوهش در گستره‌ای به مساحت 155 کیلومترمربع باهدف ارزیابی عوامل مؤثر در فرو چاله زایی در محل قدیمی دریاچه‌های جایدر گوری بلمک در جنوب شهر پل‌دختر، جنوب غرب ایران انجام‌شده است. این دریاچه‌ها در اثر وقوع بهمن سنگی سیمره در جنوب غرب ایران تشکیل‌شده بودند. در این منطقه رسوبات دریاچه‌ای ناشی از ایجاد سدهای زمین‌لغزشی گسترش دارند. بر اساس نتایج حاصل از انجام مطالعات ژئوفیزیکی در منطقه به روش‌های GPR با آنتن 10 مگاهرتز و توموگرافی مقاومت ویژه الکتریکی (ERT)، ضخامت رسوبات دریاچه‌ای قدیمی جایدر در محل دشت جایدر به‌طور متوسط 70 متر و در محل دریاچه قدیمی گوری بلمک کمتر از 10 مترمی باشد. سنگ‌بستر رسوبات هر دو دریاچه سازند تبخیری گچساران است. سازند مذکور ازنظر سنی به سنوزوئیک تعلق دارد. مقاومت فشاری تک‌محوری و کششی بخش ژیپس سنگ بستر به ترتیب 39/16 و 5/1 مگا پاسکال است. حداقل 4 دسته درزه در توده سنگ‌بستر گسترش دارد. منشأ مواد پرکننده درزه‌ها، ناشی از فرسایش واحدهای مارنی سازند گچساران و رسوبات دریاچه‌ای می‌باشند. ..