مطالعه سنجشی فرار مالیاتی در مقررات کیفری ایران و کانادا
نویسندگان
1 دانشآموخته دکترای حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی قشم
doi
10.22034/mr.2020.429چکیده
بهمنظور خروج از اقتصاد نفتی و تأمین بودجه کل کشور، لزوم حراست و بهرهمندی از درآمد مالیاتی بیشازپیش ضروری جلوه میکند؛ در این خصوص، فرار مالیاتی نهتنها در ایران بلکه در بیشتر کشورها مشمول جرمانگاری و واکنش کیفری شده است. با این وجود، راهبرد کیفری تنها در صورتی میتواند مؤثر واقع شود که به شیوه مناسبی انشا و اجرا شده باشد. قانونگذار ایران در اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم در سال 1394، عملکرد بهتری را در مقایسه با مقررات پیشین از خود نشان داد اما رویکرد اتخاذی بهگونهای انشا نشد که راهبرد مقتدر و بازدارندهای در قبال فرار مالیاتی شکل گیرد. ازاینرو، استفاده از مجازات مالی نامتناسب، عدم جرمانگاری شروع به فرار مالیاتی، عدم جرمانگاری صریح و مطلقِ تبانی بهمنظور ارتکاب فرار مالیاتی و تخصصی نکردن مرحله تعقیب و تحقیق تنها بخشی از مهمترین آسیبهای نظام قانونگذاری ایران را در مواجهه با فرار مالیاتی تشکیل میدهند. در سوی دیگر، نظام قانونگذاری کانادا راهبرد کیفری بهتری را در ابعاد جرمانگاری، کیفرگذاری و تخصصی کردن فرایند کیفری بهمنظور مقابله با فرار مالیاتی اتخاذ کرده است. درمجموع، ارتقای سیاست تمکین مالیاتی در ایران مستلزم انجام اصلاحاتی در عرصه مقررات کیفری است که آن نیز جز با اتخاذ رویکردی متناسب و بازدارنده حاصل نمیشود. با این مراتب، در جستار حاضر قصد و تلاش بر آن است تا با اتکا به روش مطالعه توصیفی و تحلیلی، تبیین و سنجش مقررات کیفری ایران و کانادا در عرصه مبارزه با فرار مالیاتی در دستور کار قرار گیرد تا سرانجام از رهگذر مطالعات و بررسیهای صورت گرفته، راهبرد بازدارنده و مقتدری در قبال رفتار مذکور ترسیم و توصیه شود.
