فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به دشواری تهیه داده‌های برف‌سنجی به‌صورت میدانی، سنجش از دور به‌عنوان یک راه‌حل سریع و مقرون به صرفه در تهیه این داده‌ها و ارائه آن‌ها به مدل‌های اقلیمی شناخته شده‌است. یکی از مشکلات استفاده از داده‌های ماهواره‌ای در برف‌سنجی، وجود ابر در این تصاویر است که موجب گسستگی زمانی-مکانی داده‌ها، و در نتیجه کاهش کارایی آن‌ها می‌شود. هدف از این تحقیق، ارائه چارچوب مناسبی برای حذف اثر ابر در تصاویر ماهواره‌ای و تولید داده‌های برف‌سنجی ماهواره‌ای بدون مزاحمت ابر است. بدین‌منظور با کمک داده‌های زمینی عمق برف، متوسط دما و بارش روزانه در ایستگاه‌های زمینی برف‌سنجی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و بخش غربی حوضه دریای مازندران، تصاویر روزانه MOD10A1 سنجنده مودیس در دو مرحله به‌صورت زمانی-مکانی مورد پردازش قرار گرفتند. نتایج مدل رگرسیون خطی چند متغیره نشان داد که مقادیر شاخص تفاضلی نرمال شده برف ( NDSI ) با داده‌های زمینی ایستگاه‌های برف‌سنجی موجود همبستگی بالا (047/0= RMSE و 85/0= r ) دارد . بر همین اساس مناطق پوشیده شده با ابر در تصاویر مودیس با مقادیر حاصل از مدل جایگزین شدند. در مرحله دوم، با کمک روش‌های زمین آماری و با لحاظ کردن موقعیت مکانی هر پیکسل، مقادیر جدید NDSI محاسبه شد. با بررسی رابطه بین NDSI و میزان بارش تجمعی برف در بازه زمانی دی تا اسفند ماه سال 1397، مشخص شد که جایگزینی تصاویر ماهواره‌ای اولیه با تصاویر تصحیح شده موجب افزایش ضریب تببین ( R 2 ) از 63/0 به 81/0 شده است. این امر نشان‌دهنده بهبود دقت در برف‌سنجی ماهواره‌ای با استفاده از روش حاضر است.