فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به رشد روز افزون مصرف آب، تخصیص بهینه منابع آب نیاز به توجه بیشتری دارد. در کشور ایران به­علت کمبود بارندگی در اکثر حوضه­های آبریز و محدود بودن منابع آب، برنامه­ریزی به­منظور شناخت امکانات و محدودیت­های منابع آب با هدف بهره­برداری بهینه بسیار ضروری و اجتناب ناپذیر است. مقدار آب تخصیص داده‌شده به شبکه آبیاری قزوین از سد طالقان از گذشته در حدود 255 میلیون مترمکعب بوده است که امروزه، مقدار تخصیص به حدود 120 میلیون مترمکعب در سال کاهش ‌یافته است. بررسی الگوی کشت طی ده سال اخیر نشان می‌دهد ترکیب الگوی کشت، علی‌رغم کاهش آب تخصیص‌یافته، ثابت بوده است. ازاین‌رو کشاورزان برای جبران اقدام به برداشت غیرمجاز از چاه­ها نموده‌اند که این موضوع باعث افت شدید سفره­ آب­ زیرزمینی شده است. لذا در این مطالعه با هدف حفظ هم‌زمان منابع آب زیرزمینی و افزایش درآمد کشاورزان، به ارائه الگو بهینه توزیع آب و الگوی کشت با استفاده از الگوریتم ژنتیک در قالب دو مدل بهینه­سازی الف- توزیع آب و ب- توزیع آب و الگوی کشت پرداخته شده است. نتایج نشان داد در صورت تخصیص 255 میلیون متر­مکعب در سال، درآمد شبکه حدود 165 میلیارد تومان بوده که با کاهش تخصیص، درآمد شبکه به حدود 85 میلیارد تومان رسیده است که با بهینه­سازی توزیع آب در میان بهره­برداران در وضعیت فعلی درآمد شبکه به حدود 110 میلیارد تومان و با بهینه­سازی توزیع آب و الگوی کشت درآمد به 156 میلیارد تومان خواهد رسید.