ساخت و اعتباریابی ابزار سنجش سکته سازمانی در سازمانهای دولتی ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، همدان، ایران.
3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
doi
10.22034/jipas.2021.295280.1215چکیده
آشکار است که تحول نیازمند ابزارهای نوآورانه برای پایش و مدیریت آسیبها و بیماریهای سازمانی است. این پژوهش با رویکرد آسیبشناسیِ نوآورانه و با هدف شناخت و مدیریتِ یکی از بیماریهای سازمانی، بهنام «سکته سازمانی»، از طریق ساخت و اعتباریابی ابزار اندازهگیری آن انجام شده است. بهمنظور مفهومپردازی سکته سازمانی از روششناسیِ کیفی تحلیل مضمون به روش آتراید-استیرلینگ و برای اعتباریابی ابزار اندازهگیری سکته سازمانی از روششناسی کمّی همبستگی استفاده شده است. برای ساخت پرسشنامه سکته سازمانی از رویکرد ده مرحلهای راتری و جونز استفاده شده است. جامعه آماریِ پژوهش برای اطمینان از کارکرد معتبر ابزار ساخته شده 13 سازمان دولتی استان همدان را در نظر گرفته است که از بین آنها تعداد 583 نفر بهعنوان نمونه و به روش نمونهگیری خوشهای انتخاب شدهاند. برای تحلیل دادهها از روش حداقل مربعات جزئی و نرمافزار Smart PLS2 استفاده شده است. روایی پرسشنامه براساس روایی صوری، محتوا و سازه و پایایی آنها نیز براساس روش آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی محاسبه شده است. ابزار طراحی شده نهایی شامل 92 گویه و در سه بعد پیشایندها (عدم گشودگی، عدم وفاق، عدم حمایتگری، عدم همسانی فردی، منفیگرایی، عدم فرهیختگی و عدم مهارت)، مصادیق (سکته ساختاری، اخلاقی، رفتاری، راهبردی، شناختی، اعتقادی، اطلاعاتی، دانشی و محیطی) و پسایندها (آسیبهای ساختاری، رفتاری، اجتماعی و روانشناختی) بوده است. استفاده از این ابزار اندازهگیری برای شناسایی میزان گرفتار بودن سازمانها به بیماریِ سکته سازمانی و تلاش برای کنترل آن پیشنهاد میشود.